Minimumtemperatuur, maximumsfeer

Na het verdwijnen van stoomtractie op de befaamde JiTong-spoorlijn op 11 december 2005 drong zich een lastige vraag op: welke bestemming kan dit ter ziele gegaan spektakel vervangen? Na deze zesde reis is uw webmaster’s antwoord op deze vraag dat JiTong simpelweg niet meer te vervangen is. Toch is er gelukkig nog wel wat moois te beleven op gebied van stoomtractie. Met een rondrit langs ontelbaar veel steenkoolmijnen te Jixi, Zhailaenuer, Guyaozi, Yinghao en Pingdingshan, aangevuld met een bezoek aan de staalfabriek van Baotou hebben uw webmaster en diens reiskompaan Didier zich zeker niet verveeld.



Toch is de teneur duidelijk: het gaat bergafwaarts met het fenomeen stoomtractie in China. In tot voor kort befaamde stoombastions werden recent aangekochte diesels waargenomen. Verder spelen de staatsspoorwegen het spel nu erg hard door op verschillende manieren het gebruik van stoomlocomotieven te ontmoedigen. Zo wordt het gebruik van stoomlocomotieven op staatssporen verboden en worden steeds meer werkplaatsen uitgerust voor grote revisies van stoomlocomotieven gesloten. Uw webmaster begint zich langzaamaan de vraag te stellen hoe lang het nog loont de grote afstand naar de laatste stomers af te leggen.

Ondanks dit alles konden gelukkig toch nog een aantal interessante beelden worden gemaakt. Vanaf dit punt bekijken we het dus maar weer positief: ook in 2006 is het mogelijk stomers in actie te zien met zware goederentreinen in moeilijke omstandigheden. Stoomtractie zoals het hoort! Uw webmaster wenst u dan ook weer veel kijkplezier met deze reportage.

Jixi

Stel het je voor: de Luikse regio anno jaren '50, met overal steenkoolmijnen én natuurlijk stoomlocomotieven aan elke mijn van betekenis. Dat was Jixi anno 2005! Ruim 20 stoomlocomotieven van het type SY hadden hun handen vol met het bedienen van steenkoolmijnen om vervolgens beladen wagens naar enkele overgavepunten te dirigeren. Het doel van uw verslaggever was simpel: zoveel mogelijk mijnen bezoeken op de ruim twee dagen dat hij hier vertoefde en ondertussen trachten zoveel mogelijk van dat moois voor het nageslacht vast te leggen. Nu maar hopen dat hij nog de kans krijgt dit bolwerk een tweede keer te bezoeken voor ook hier de diesels hun slag thuishalen.

26/12/05
De eerste stoompluimpjes mogen er direct wezen. We zien loc SY0804 zwaar aan het werk met een lege kolentrein naar de mijn te Xiao Hengshan op het sterk stijgende traject tussen Xin Hengshan en Zhongxin. Ondanks dat dit traject slechts een drietal kilomoter lang is, is het spektakel gegarandeerd met de SY die eerst een aanloop neemt vooralleer aan de beklimming te beginnen om dan steeds trager en trager te gaan rijden.
Een uurtje later zien we dezelfde loc rangeren aan de steenkoolmijn te Xiao Hengshan. In het gebouwtje rechts bevindt zich het seinhuis waar uw verslaggever zich na het maken van deze foto gelukkig even kan opwarmen. Hoewel het "niet zo koud" is (ongeveer -25°C, is het toch weer even wennen, zo in de barre koude Chinese winter op fotojacht te gaan.
Tegelijkertijd met de SY0804 is ook de SY0746 te Xiao Hengshan actief. Deze loc mag assisteren bij het afvoeren van de slakken. We zien hem hier luchtdruk leveren om de laadbakken van de gekoppelde wagens te kantelen zodat de slakken gestort kunnen worden.
Fier pronkt een sierschild op de SY0746. Men is nog trots op zijn stomers rond Jixi, nu maar hopen dat dat zo nog eventjes blijft... De hulpstoker heeft heel andere dingen aan zijn hoofd dan uw fotograferende webmaster en houdt het lossen van de trein in de gaten.
Een andere, bijzonder fotogenieke installatie vinden we te Beichang. Laat u echter niet misleiden: het betreft hier geen steenkoolmijn, enkel een steenkoolwasserij. Voor de SY1351 is er niet veel verschil: hij moet even hard zijn best doen terwijl zijn trein beladen wordt.
Wat later komt er nog gezelschap voor de SY1351 als de gedecoreerde SY1344 een aantal slakkenwagens de sporen aan de wasserij opduwt. Het geluid van twee tegelijkertijd rangerende SY's moet u er zelf maar bijdenken.
Veel te snel vliegt de eerste dag voorbij... Net op het moment dat de zon ondergaat rijdt SY1351 los naar Jixi Xi om daar een sleep lege kolenwagens op te gaan pikken.
27/12/05
In een prachtig besneeuwd landschap nadert de SY1340 met een lege kolentrein het station van Zhongxin tijdens zijn rit van Xin Hengshan naar Erdaohezi. Veel tijd om van het landschap te genieten heeft men op de loc echter niet want er moet gestookt worden om de zware helling te overwinnen.
Enkele meters verder in het station van Zhongxin houdt de SY1340 even halt om een aantal wagens af te koppelen. We zien hem hier bij het vertrek naar Erdaohezi naast een gebouw van een steenkoolmijn met een identiteitscrisis: doet dit gebouw immers niet eerder Scandinavisch aan?
Een paar kilometer verderop vinden we de SY0898 die pauzeert aan de mijn van Erchang. Wellicht is de locploeg ergens gaan eten want ze zijn echt in geen velden te bekennen. De mijn zelf is er een van het oudere type, hetgeen de sfeer op de foto natuurlijk enkel ten goede komt.
Rond de middag wordt koers gezet naar het lokale net te Lishu waar ook twee SY's dienst doen: de SY1118 en de SY0477. We zien de beide loc's hier terwijl ze gesmeerd worden aan het bevooradingspunt te Xinfeng. Een betere aankomst hadden we ons niet kunnen voorstellen aangezien dit een duidelijk signaal was dat we actie mogen verwachten.
Nadat de SY1118 naar het station is gereden blijft de SY0477 alleen achter aan het bevoorradingspunt. Ondertussen zijn enkele kolenrapers naarstig op zoek naar nog bruikbare kolen tussen de slakken.
In het station van Xinfeng is er nog wel wat tijd voor een babbeltje met het stationspersoneel. Hiervan maakt uw webmaster uiteraard dankbaar gebruik om vanaf de voetgangersbrug nog deze opname te maken van de SY1118 die klaar is om aan zijn dienst te beginnen. Het landschap doet trouwens verdacht Europees aan, vindt u niet?
Eindelijk wordt ons geduld beloond als de SY0477 met een trein van Xinfeng naar Qikeng rijdt. Voor een afstand van slechts vijf kilometer is dit wel een bijzonder omslachtige rit: na twee kilometer moet de loc van front wisselen, waarna na een steile helling de trein aan een keerwissel komt en de loc zijn trein opdrukt naar de mijn. We zien de SY0477 hier met zijn trein bij vertrek na het frontwisselen in het keerstation te Taiping.
Iets later is de SY0477 tot bij uw webmaster genaderd en komt hij vrolijk huffend en puffend voorbijgestoomd op weg naar de mijn te Qikeng. Het blauwe sierschild voor op de loc is erg typisch voor dit net en eigenlijk is het geen mis zicht.
Tenslotte is de SY0477 met zijn trein aan de mijn te Qikeng aangekomen. Het personeel heeft nu wat rust, ze moeten enkel nu en dan de trein een wagenlengte verplaatsen zodat de mijnwerkers verder kunnen met het beladen van de kolenwagens.
28/12/05
De eerste uren van onze derde dag te Jixi zijn werkelijk berekoud. Pas als de zon opkomt wordt het draaglijk om een foto te nemen. Het werk voor de spoormannen gaat echter door en dus kan uw webmaster niet achterblijven ;-) Voor een overdreven kleurrijk dienstgebouw staat de SY0746 tijdens de ploegwissel. Welk vervoermiddel zou het jongst zijn? De motor of de stomer? In China weet je maar nooit...
Winterlicht = sfeerlicht. Uw webmaster maakt dan ook dankbaar gebruik van de laagstaande zon die met de lantaarn van de SY0746 deze compositie oplevert. De ijskegels aan de lantaarn doen wellicht het idee verdwijnen dat het helemaal niet zo koud is.
Aangezien dat we rond halfelf per taxi naar Mudianjang vertrekken blijft niet zoveel tijd over om lijnopnames te maken na de ploegwissel. Afscheid van Jixi nemen doen we echter in sfeer met de SY1369 de steile helling van Xin Hengshan naar Zhongxin opraast met een lege kolentrein naar Zhangxin.

Zhailaenuer

Een van de oudste (en dus bekendste) bestemmingen voor stoomliefhebbers in China is wellicht de gigantisch grote openluchtmijn van Zhailaenuer. Toch werd ze tot nog toe niet bezocht door uw webmaster omwille van de exotische ligging op grote afstand van andere stoommekka's maar ook het feit dat zo'n openluchtmijn al snel een rommelige indruk geeft op foto's speelde wellicht mee. Uw webmaster's reisgezel Didier was echter vragende partij voor een bezoekje aan deze mijn en uw webmaster moet hem daarvoor enorm dankbaar zijn: dankzij een dikke laag sneeuw was van een rommelige indruk in de verste verte geen sprake. Meer zelfs: op bepaalde plaatsen kreeg hij hierdoor zelfs de indruk dat hij zich niet in een mijn bevond maar in de bergen.

Dit alles wordt nog versterkt door het onbeschrijflijke geluid dat je in Zhailaenuer de hele dag door hoort: op ieder moment is er wel ergens "in de put" een stomer zijn best aan het doen. Op strategische plaatsen kan je tot 10 stomers in actie zien hetgeen echt een onbeschrijflijk intense ervaring is. Het enige "probleem" is dat je dikwijls niet weet waar eerst te fotograferen. Meer dan eens moesten we ons na het maken van een foto direct omdraaien voor een andere stomer die dringend de aandacht opeiste. Zhailaenuer heeft op uw webmaster een unieke ervaring nagelaten en was voor hem het onmiskenbare hoogtepunt van deze Chinareis.

29/12/05
Een beeld zegt meer dan duizend woorden... Als u deze foto bestudeert en u bemerkt dat het ijs ook aan de binnenkant van de trein op de ramen staat, dan kan u zich wellicht een beeld vormen van de extreme koude die zo normaal is voor deze streek vn China, op een boogscheut van de grens met Siberië.
Al een halfuur zien we enkel vlakte tijdens de treinreis van Hailaer naar Zhailaenuer. Tot plots deze ruiter opdaagt... Je vraagt je af hoe deze mensen denken, hoe ze zijn. Je moet het maar doen, zo eenzaam leven in zulke harde omstandigheden.
Weer vele kilometers verder zien we plots deze typisch Mongoolse woning. Zou de bewoner de drukte van de stad ontvlucht zijn? Het verdient respect, op deze plaats te kunnen overleven. Aan deze foto is immers niets getrukeerd: het huis dat u hier ziet was buiten de spoorlijn die als een lint door het landschap is getrokken de enige vorm van beschaving zo ver als ons zicht reikte.
We beginnen ons bezoek aan de openluchtmijn te Zhailaenuer met een aperitiefje: we zien links de SY0867 en rechts de SY1496 met zandtreinen aan het werk. Op de achtergrond is zelfs nog een derde stomer met zo'n trein zichtbaar. Het doel van deze treinen is overtollig zand af te voeren zodat weer nieuwe kolenaders kunnen worden aangeboord. Deze treinen zijn duidelijk te herkennen doordat de locomotieven met de neus aan de trein gekoppeld zijn.
Ietsje later naderen we de graafwerken waar onder andere de SY0867 assisteert. Met dank aan de grote hoeveelheid sneeuw oogt de openluchtmijn ineens een pak sfeervoller dan gewoonlijk. Je vraagt je af hoe men het klaarspeelt om gewoon door te werken bij deze barre omstandigheden.
Een van de opvallendste taken in de mijn is het continu verleggen van de sporen zodat de graafmachines weer een volgend niveau kunnen afgraven. Ondertussen wacht een SY met een zandtrein op de achtergrond tot het spoor weer vrijgegeven wordt.
Op dit eerste totaaloverzicht krijg je als lezer wellicht al een idee van de hoeveelheid stoom in de openluchtmijn te Zhailaenuer. Het valt meteen op wat voor een gigantische put de mijn uiteindelijk vormt. Duidelijk zichtbaar zijn de verschillende niveau's van de sporen zodat de treinen zigzaggend een weg naar boven vinden. En dan is er natuurlijk nog het feit dat al die treinen met stomers gesleept worden om het feest helemaal compleet te maken. Geweldig gewoon...
Geloof het of niet maar tien minuten na het verleggen van het spoor zoals dat twee foto's terug te zien was, wordt de SY1496 al met een zandtrein over het verplaatste spoor gestuurd. De trein bevindt zich hier op het zuidelijkste punt van de mijn. Tenminste, op dit moment, want wie weet in welke richting deze gigantische put de komende jaren nog groeit?
Gelukkig wordt het spoor niet enkel met de hand verlegd. Als het over meerdere meters verplaatst moet worden, gebruikt men een stoomkraan die zelf nog op de oude positie van het spoor rijdt. Al bij al doet het toch een beetje aan het verplaatsen van sporen op een modelbaan denken hoewel het in dat laatste geval toch wat sneller gaat.
Toevallig komen we de SY0958 tegen die net met de dynamiettrein de mijn verlaat. Doordat de treinen echter zigzaggend de mijn verlaten en wij een binnenweg nemen via de nodige trappen, kunnen we de trein relatief makkelijk bijhouden. We zien hem hier een eerste keer op een van de diepere niveau's. Op de achtergrond zijn enkele keerwissels zichtbaar om van niveau te veranderen. De seintjes op de voorgrond zijn, net als de telegraafmasten, op statieven geplaatst zodat ze makkelijk verplaatst kunnen worden als de mijn weer eens uitbreidt.
Ietsje later (en dus wat hoger in de mijn) zien we de trein nogmaals in een van de keerstations. In de oranje wagen achteraan de trein wordt het dynamiet vervoerd. Om duidelijke redenen worden drie schutwagens tussen de stomer en de dynamietwagen geplaatst. Let ook eens op de duidelijk zichtbare spoorniveau's op de achtergrond. Dit geeft een idee over het overwinnen hoogteverschil in de mijn.
Alle goede dingen bestaan uit drie... We zien de SY0958 dan ook nog een derde en laatste keer als hij op hoogste niveau in de mijn uw webmaster voorbijrijdt. Zo'n 500m verder zal hij de mijn verlaten om uit te kunnen rusten van de geleverde arbeid.
Na onze voet-achtervolging keren we terug naar de bodem van de mijn. Onderweg komen we de SY1284 tegen waarbij de stoker tijdens het rijden (!) de uitlaat van de luchtpomp aan het bijstellen is. Uiteraard pronkt fier een rode ster voor op de loc.
Rustig zakt de zon... Langzaamaan wordt het tijd voor enkele sfeerbeeldjes waarbij met wat geluk de stoom die de zon deels verbergt een droommotief vormt.
Onze zoektocht naar zogenaamde "glintshots" valt niet mee... Op de een of andere manier staan bijna alle loc's om de een of andere reden wel verkeerd. Nog net op tijd lukt het toch nog met de SY0957 die hier met een zandtrein klaar staat voor vertrek.
Nu we eenmaal een loc hebben gevonden die voor "glintshots" kon zorgen, gaan we natuurlijk royaal onze gang. Deze detailopname van de SY0957 mag dan ook niet ontbreken. Stoom verdient dan ook de gouden medaille op het erepodium van tractievormen, daarover bestaat geen twijfel!
Op weg van de bodem van mijn naar de uitgang valt het ons op hoe snel het nu afkoelt. Een halfuurtje na zonsondergang kunnen we nog dit sfeerbeeld maken van de mijn in volle actie in de avondschemering. Hoewel het uitzicht serieus de moeite was, zal uw webmaster toch vooral de bijtende koude van dit moment herinneren toen hij zijn handshoenen moest uitdoen om de accu terug in de camera te stoppen. Tja, het hoort er allemaal bij :-)
30/12/05
Voor uw webmaster is dit misschien nog het sfeervolste beeld van deze reis: een Chinees die met het ijs aan zijn snor spontaan naar de fotograferende "laowei" zwaait. Ondertussen moet de SY1587 op de achtergrond toch even op zijn portie aandacht wachten :-) Deze foto is gemaakt op het koudste moment van de reis. De temperatuur was 's nachts immers gezakt tot ergens onder -35°.
Net op het moment dat de zon opkomt vertrekt de SY1587 met een stoomkraan naar "onder". We zien hem hier bij de uitrit van het stationnetje vlakbij het directiegebouw van de mijn. Na de passage van de stomer is het statief van uw webmaster bedekt met een dun laagje sneeuw, dat zonet gevormd werd door directe bevriezing van de rookpluim van de SY. Onvoorstelbaar, de effecten van deze koude...
Een andere trein, een andere invalshoek. Nochtans bevindt uw webmaster zich hier op ongeveer dezelfde plaats als bij de vorige foto. Op deze foto ziet u een van de reizigerstreinen die tot in de mijn rijden op het moment van de ploegwissel. Trekpaard van dienst is de SY1371 die niet echt zijn best moet doen met slechts twee reizigerswagens.
Nog steeds vanop hetzelfde punt zien we nogmaals de SY1587 met zijn stoomkraan op het moment dat hij op zijn bestemming arriveert: de losinstallatie van de kolentreinen. Op dit punt bevindt zich ook een bevoorradingspunt van de stoomlocomotieven en blijkbaar kon de daar al aanwezige stoomkraan nog wel wat assistentie gebruiken.
Een minuutje later ontstaat deze leuke parallel aan de losinstallatie van de mijn. We zien links de SY1587 met zijn stoomkraan en meer naar rechts de SY0471 en de SY1401 tijdens de lossing van hun kolentrein. Onzichtbaar door de grote stoomontwikkeling is de bevoorradingsinstallatie voor de stomers die zich links van de losinstallatie bevindt.
Net zoals de voorgaande dag wordt ook vandaag de SY0958 op pad gestuurd met de dynamiettrein. We zien hem hier naast een sneeuwploeg het station aan het directiegebouw verlaten. Ondertussen is de zon volledig doorgebroken en biedt ze ronduit fantastische lichtomstandigheden. Het klinkt ongelooflijk maar de vorige zes foto's werden allen ongeveer vanuit het zelfde standpunt gemaakt. De openluchtmijn van Zhailaenuer is dan ook één grote fotospot...
Tijd om van plaats te veranderen... Aan de losinstallatie treffen we de SY0471 en de SY1240 die om een onbekende reden van trein wisselen. Dit was opmerkelijk aangezien ze beiden met beladen kolentreinen op lossing aan het wachten waren. Chinese logica? Wie weet. In elk geval is het een mooi fotomotief met de gigantische ijskegels rechts op de foto.
Na de rangeringen om van trein te wisselen zien we dezelfde loc's aan de losinstallatie wachtend op lossing van hun trein. Links bevindt zich de bekolingsinstallatie voor de stomers die direct gevoed wordt met pas opgegraven steenkool. Zo bereikt de gevonden steenkool natuurlijk wel heel snel haar eindbestemming.
Redelijk diep in de mijn vinden we de SY1376 met een zonet beladen steenkooltrein. We zien hem hier net een van de keerstations naderen om zo dadelijk de trein te kunnen opduwen naar de losinstallatie.
Blijkbaar is de SY1587 de meid voor alle werk want nadat we hem al eerder op de dag bezig zagen met de stoomkraan, mag hij nu met een sneeuwploeg op pad. Voor uw webmaster was het de eerste keer dat hij een dergelijk voertuig rijdend op foto kreeg maar nu was het ook wel meteen in stijl. We zien deze combinatie het station aan het directiegebouw verlaten in de richting van de mijn waar blijkbaar enkele sporen onder een sneeuwtapijt liggen.
Met een laatste overzichtsfoto ronden we ons bezoek aan de fantastische openluchtmijn te Zhailaenuer af. Om nog eenmaal de pracht van deze openluchtmijn te tonen wordt nog snel een record doorbroken door een onvoorstelbaar grote hoeveelheid stomers op één foto te vatten. Uw webmaster telt er een tiental, hoe ver raakt u?

De staalfabriek van Baotou

Een van de favoriete bezigheden bij uw webmaster tijdens een China-reis blijft toch het bezoek aan een staalfabriek om er stomers in actie te zien temidden van de gloed van vloeibaar staal. Op oudejaarsdag bezocht hij samen met zijn reisgezel de staalfabriek van Baotou, dat aan deze eisen zeker voldeed. Bij wijze van nieuwjaarsgeschenk voor zijn metgezel had uw webmaster nog wat vuurwerk voorzien aan het einde van de dag. Wil u weten hoe dit juist in zijn werk ging? Kijk dan vlug verder!

31/12/05
Net na aankomst zagen de twee Belgen een gedecoreerde loc met hoge windleiplaten passeren. Nog voor ze deze loc konden fotograferen was hij er vandoor, dus werd beslist hem te volgen. Dit bleek niet zo simpel doordat de loc het staalfabriek verlaten had om op een emplacement in de buurt te gaan rangeren. Toen we na veel rondzwerven het bewuste rangeeremplacement gevonden hadden, was het nog wachten op de stomer die zich op een van de aansluitingen bevond. Ietsje later lukt het dan toch om de SY1748 te fotograferen met de zeldzame combinatie van hoge windleiplaten én een decoratie op het front.
Na de omzwervingen om de gedecoreerde loc te strikken wordt teruggereden naar de staalfabriek zelf. Na wat zoeken ontdekken we dat de meester stomers werden ingezet aan de zuidkant van de hoogovens. Zo vinden we de SY1723 die hier rangeert tussen een wirwar van leidingen doorheen het fabriek. Landschappelijk trekt het op niks en toch heeft ook dit weer zijn charme.
Even later houdt de SY1723 halt op enkele meters van uw webmaster. Deze tweede doorkijk van de SY1723 tussen het web van leidingen mag dan ook niet ontbreken. Ondertussen is de luchtpomp goed haar best aan het doen om de remreservoirs van de loc weer vol te pompen, getuige de typerende stoompluimen net achter de schoorsteen.
Ook de SY1719 wil best wel wat aandacht en met de hulp van wat tegenlicht kan hij die best krijgen. We zien hem hier naar de hoogovens rijden met een rangeerder op de treeplank. Bemerk ook even de geweldige ladder links in beeld. Wat zou de veiligheidsinspectie daarop aan te merken hebben?
Een leuke verrassing is zeker het opduiken van de gedecoreerde SY1631 voor de hoogovens. We zien hem passeren met een "gemengde goederentrein" bestaande uit kolenwagens alsook staalwagens. Ook te Baotou prijkt fier de rode ster op de loc, het communisme is zeker nog niet uit het dagelijkse leven verdwenen in China.
Onder het toeziende oog van een arbeider wordt een slakkenwagen gevuld. Terwijl uw webmaster van de frisse temperaturen aan het genieten is, heeft de arbeider het wellicht heel wat warmer met vloeibare slakken op een temperatuur rond de 1200°C.
Aan de andere zijde van de hoogoven zien we het vullen van staalwagens, hetgeen een veel spectaculairder beeld oplevert dan de vorige foto. Dit procédé vanop een dergelijke afstand mogen meevolgen is toch een spektakel waar je niet snel op uitgekeken raakt. En weer staat er een arbeider vlak boven deze kokende hel zijn werk te doen. Je moet het maar durven...
Na het dagprogramma had uw webmaster nog een extraatje in petto: het slakstorten bij nacht bewonderen. Bij het naderen van het slakkenstort kon al vanop vijf kilometer afstand de oranje gloed in de lucht waargenomen worden tijdens het lossen van een eerste trein. Gezien de grootte van het slakkenstort was deze trein echter volledig gelost voor we hem konden bereiken, waardoor het nu wachten was op een tweede trein op dezelfde plek hetgeen pas een uur later geschiedde. De ontlading bij het zien van dit spektakel toen het eenmaal zo ver was is niet te beschrijven en maakte het wachten ruimschoots goed...
De pas geloste (en dus nog vloeibare slakken) doen denken aan stollende lava. Geloof het of niet, maar deze foto is met 400ASA (uiteraard zonder flits) genomen op 1/60s om 10u 's avonds. Dit geeft wellicht een idee over de gloed die heel de omgeving verlicht bij dit spektakel.
Terwijl het storten zijn gang gaat, mag de dienstdoende SY eventjes uitrusten. Zou de bemanning nog steeds genieten van dit spektakel of zouden ze het toch allemaal maar normaal vinden ondertussen?
Als de wagens een eerste keer gekanteld zijn, blijft er nog een hardere slakkenkorst op de bodem achter. Deze wordt verwijderd door de wagens een tweede keer te kantelen en er met een zware bol langs achter een goede dreun tegen te geven. Op deze foto is deze fase zichtbaar, waarbij de SY zijn rookpluim spookachtig verlicht wordt door een grote volgspot die de hele scene verlicht. Ondertussen wordt de lucht rechts oranje gekleurd door het lossen van een slakkentrein een kilometer verderop. Uw webmaster had zijn metgezel vuurwerk beloofd op oudejaarsavond, wel: hij heeft het gekregen :-))

Stoom in de woestijn: Daba - Guyaozi

De aandachtige lezer van deze website zal zich misschien herinneren dat uw webmaster zijn jacht op Chinese stomers ooit langs deze spoorlijn begonnen is. Bijna twee jaar en zes China-reizen verder werd het tijd voor een tweede bezoek aan deze interessante spoorlijn.

In de tussentijd is wel het een en ander veranderd diep in de woestijn: er is een nieuwe steenkoolmijn geopend die met een 12 kilometer lang traject aan de al bestaande spoorlijn werd gelinkt. Verder arriveerden eind 2005 helaas ook de eerste twee diesels. Ironie o ironie: door de hoge brandstofprijzen is het echter te duur om beide diesellocomotieven in te zetten. Het gebruik van een QJ is dus veel goedkoper maar ja, met de hete adem van de beleidsmensen in Beijing in de nek moeten de spoorwegmaatschappijen wel overschakelen op dieseltractie. We waren dan ook nog net op tijd met ons bezoek aan deze spoorlijn: de ene diesellocomotief waarvoor men brandstof kon betalen hebben we slechts één keer in actie gezien, de andere treinen reden gewoon met stoom.

01/01/06
Bij het wachten op de eerste trein wordt uw webmaster zijn aandacht getrokken door een zingende schapenherder die net met zijn kudde naar voedsel gaat zoeken. Hoewel de herinnering aan dit sfeermoment zoveel beter is dan het digitale bewijs, is deze foto toch interessant om een beeld te geven van de leefomstandigheden van de bewoners in de Gobi-woestijn.
Ondertussen kunnen we onze eerste QJ van de reis al horen naderen. Gedurende een kwartier zwellen de cilinderslagen aan, hetgeen vanzelfsprekend de koude rillingen bezorgt bij uw webmaster. Met de telelens kan deze opname gemaakt worden van de QJ7200 die hier bij Tianshuihe met een lege kolentrein van Daba naar Guyaozi rijdt.
Na de tele-opname wordt van lens gewisseld om deze buitenbochtopname te maken. Het water op de achtergrond is géén fata morgana, wel een bevroren zijrivier van de bekende Gele Rivier (Huan He).
In de namiddag volgt nog een tweede lege kolentrein met trekpaard QJ7194 van dienst. Deze opname is gemaakt nabij Lingwu op bijna dezelfde plek als de eerste foto in de eerste China-reportage "De grote ontdekkingsreis". Als we deze foto's met elkaar vergelijken, valt toch meteen op dat men de zandduinen heeft afgegraven en dat er struikjes zijn aangeplant. Niet alleen de stomers maar ook de omgeving zelf moet er dus aan geloven...
Je zou het niet verwachten, maar enkele honderden meters van het vorige standpunt krijg je deze omgeving op foto voor treinen uit de andere richting. Na zes China-reizen is dit overigens uw webmasters' eerste foto langs de lijn van een gedecoreerde QJ. Die eer valt te beurt aan de QJ7205 die enkele kilometers voor Lingwu met een beladen kolentrein van Guyaozi naar Daba passeert.
02/01/06
Onze tweede dag aan deze spoorlijn is fotografisch wat lastiger door tegenvallend weer. Dit kan ons echter niet uit het lood slaan, zeker niet als we de gedecoreerde QJ7205 met een lege kolentrein op weg van Daba naar Guyaozi kunnen fotograferen in deze wel erg zanderige omgeving op enkele kilometers van het eindpunt. De bevroren rivier links in beeld doorbreekt duidelijk het cliché dat het in de woestijn altijd warm is :-)
De rangeerkar van dienst in Guyaozi is de QJ7195. We zien haar hier los een nieuw gebouwde raffinaderij passeren op het enige zonnige moment van de dag. Het is toch wel een opmerkelijk contrast, een stomer vlak voor een oliezuiveringsinstallatie.
Net op het moment dat uw webmaster pessimistisch begint te worden over de kans op een extra foto langs de lijn krijgt hij van de stationschef te horen dat die schrik ongegrond is. De plaatselijke steenbakker te Tianshuihe heeft naar Chinese normen een "kast van een huis" neergepoot naast de spoorlijn, hetgeen smeekt om samen met de naar Guyaozi rijdende QJ7200 te worden gefotografeerd. Nou, vooruit dan maar :-)

Yaojie

Wat is er frustrerender dan je aan een spoorlijn bevinden en horen dat twee dagen later het spektaculairste stuk verdieseld zal worden? Uw webmaster weet het nu: je aan de bewuste spoorlijn bevinden én op twee dagen één stomer kunnen fotograferen op het gewenste spektaculaire stuk van de lijn, dan nog met tender voor. Dit alles gebeurde helaas te Yaojie, een bestemming waar uw webaster bijzonder hard naar had uitgekeken om opnieuw te bezoeken. Van een anti-climax gesproken... De paar zaken die toch gefotografeerd konden worden vindt u hier terug.

03/01/06
In de werkplaats te Yaojie valt al direct het verschil op met het vorige bezoek van uw webmaster (zie reportage "Van sublieme stoom naar pijnlijke droom"). Terwijl toen in de werkplaats nog een gezellige stoomdrukte heerste, krijgt nu enkel de SY0527 nog het nodige onderhoud. Ondertussen is het spoor links zichtbaar al van een nieuwe schouwput voorzien om de pas gearriveerde diesel te kunnen onderhouden. Hoe de dingen toch kunnen veranderen op een paar maanden tijd...
Nadat de twee Belgen in het gezelschap van een bende Japanners twee uur tevergeefs op een aangekondigde trein naar Haishiwan hebben staan wachten, keren ze terug naar Yaojie waar hen duidelijk wordt gemaakt dat er geen treinen kunnen vertrekken doordat er in het CNR-station te Haishiwan geen sporen meer vrij zijn om meer treinen te ontvangen. Wat een tegenvaller... De troostprijs is maar magertjes met de SY0362 en de SY0990 die maar wat staan te sissen op het emplacement te Yaojie. Nu ja, wat doe je eraan?
Het personeel heeft van de nood een deugd gemaakt: als er dan toch geen treinen rijden, is er gerust tijd voor een partijtje schaak. Laat u niet misleiden door de blokken die op damblokken lijken: de functie wordt duidelijk gemaakt door inscripties in de blokken, hetgeen gewoon niet zichtbaar is op deze foto. Wat helaas wel duidelijk is, is dat er niet veel actie meer moet verwacht worden vandaag...
04/01/06
Onze tweede dag begint iets beter: we krijgen al snel bevestiging dat er terug plaats is in het CNR-station te Haishiwan en dat er dus treinen van Yaojie naar het CNR-station kunnen rijden. Nu is het enkel nog hopen dat dit snel gebeurt aangezien we 's middags zelf terug naar Haishiwan moeten om onze trein te halen. Na wat wachten krijgen we toch een eerste trein, zij het in de verkeerde richting. Op deze foto ziet u de SY0150 met een beladen kolentrein naar Heqiaoyi rijden, waar men wel wat extra kolen kan gebruiken om de plaatselijke elektriciteitscentrale te voeden.
Net op het moment dat we de SY0150 bij haar vertrek fotograferen, rijdt de SY0990 los in de andere richting van Yaojie naar Haishiwan. Hiermee is meteen onze enige kans op een "schoorsteen voor"-foto verkeken... We kunnen nu enkel de terugrit van Haishiwan naar Yaojie met tender voor afwachten. Aangezien door plotse sneeuwval 's nachts de wegen in een schaatsbaan veranderd zijn kiezen we een van de betere punten in de spectaculaire geul uit om daar deze foto te maken van de SY0990 met zijn trein van Haishiwan naar Yaojie.
Gelukkig kunnen we vanop dit punt nog een tweede foto maken van de voorbijstomende SY0990 met zijn trein naar Yaojie. Het had zo mooi kunnen zijn, ons bezoek aan deze spektaculaire lijn. Wat blijft zijn deze paar foto's en een zware ontgoocheling...

Smalspoorgeweld te Yinghao

Een goede China-reis bevat enkele vaste ingrediënten. Een van die verplichte nummers is het bezoek aan een smalspoorlijntje. Het blijft enorm charmant om de kleine stomertjes trouw hun diensten te zien verrichten "bij de bakker om de hoek". Zo was het ook zeker weer tijdens ons bezoek aan het smalspoorsysteem te Yinghao. Een extra verrassing was dat het pas gesneeuwd had in deze regio. Voor zover uw webmaster weet, is hij de eerste die foto's van Yinghao in een wit tapijt op het internet geplaatst heeft. Geniet ervan!

05/01/06
Traditiegetrouw is er tijdens ons bezoek de gebruikelijke ploegwissel aan het depot om 8u 's morgens. Iets minder traditiegetrouw keert loc 03 pas rond halfelf terug naar Xiangyang om daar een eerste trein naar Yinghao aan te haken. We zien deze loc hier enkele honderden meters voor het emplacement van Xianyang in een bijzonder westers aandoende omgeving.
Toch zal loc 03 (buiten beeld) nog eventjes moeten wachten want loc 04, die de rangeringen naar de mijn te Liangwa verzorgt, is nog niet klaar met het vullen van de 8 wagens voor de trein naar Yinghao. We zien loc 04 hier met enkele beladen wagens rangeren te Xiangyang.
Na een aantal beladen kolenwagens naar Xiangyang te hebben gebracht, mag loc 04 met de laatste drie lege kolenwagens naar de mijn te Liangwa. We zien hem hier tot voorbij het aansluitwissel rijden om zo dadelijk over het spoor links in beeld de lege kolenwagens naar de mijn te duwen.
Anderhalf uur later heeft loc 03 zijn eerste trein alweer naar Yinghao gebracht en is hij water komen nemen aan de waterkolom te Liangwa. Inderdaad: ook al heeft loc 03 in principe niet veel aan de mijn te Liangwa te zoeken, toch komt hij naar hier om water te nemen. Efficiëntie ten top in Yinghao... We zien hem hier bij de terugkeer naar Xiangyang tijdens een korte "dienststop" te Liangwa. De rangeerder moet immers sigaretten gaan kopen in het dichtstbijzijnde winkeltje. Op de achtergrond pronkt fier de schachtbok van de kleine mijn, heerlijk toch...
Terwijl de rangeerder rustig zijn inkopen gaat doen, heeft uw webmaster de tijd om dit zijaanzicht van loc 03 te fotograferen. Het blijft toch verbazingwekkend hoe deze locjes het blijven uithouden, gezien hun uiterlijke toestand. Op de achtergrond valt op dat een aantal huizen die tijdens uw webmasters' vorige bezoek nog bewoon waren ondertussen leeg en al relatief vervallen zijn.
In de late namiddag krijgen uw webmaster en zijn metgezel eindelijk de gelegenheid een trein op het traject tussen Yinghao te fotograferen. In de voormiddag liep dit telkens mis doordat overdreven veel stoom ontsnapte langs diverse lekken waardoor het locje verborgen bleef achter een grote stoomwolk. We zien loc 03 hier te Houying halthouden om de druk terug te kunnen opbouwen in de ketel. Ondertussen neemt een schapenherder met zijn kudde rustig de tijd om het spoor over te steken. Waarom moet het leven hier altijd zo ingewikkeld zijn?
Na aankomst te Xiangyang moet loc 03 nog snel haar kolenwagens uitrangeren voordat ze los terug naar het depot te Huangmen mag rijden. Dankzij een snelle taxirit kan nog net deze rangeerbeweging op foto worden gezet.
Afronden doen we in het depot te Huangmen waar ook de bemanning van loc 03 het voor gezien houdt. Ondertussen heeft de volgende stoker al zijn dienst aangevat en bouwt hij druk op in de ketel door de aanjager vol open te zetten, getuige de zwarte rook die hard uit de schoorsteen wordt geblazen. Weer een schot in de roos al bij al, ons blitzbezoek aan het smalspoornet rond Yinghao.

De kolenspoorweg van Pingdingshan

Als laatste bestemming van uw webmasters derde winterreis naar het verre oosten stond bijna traditioneel Pingdingshan op het programma. Helaas werd het vierde bezoek aan dit steenkoolparadijs een ware anti-climax op stoomgebied: terwijl het tijdens de vorige bezoeken nog een komen en gaan was van stoomlocomotieven, was het nu een trieste vaststelling dat vier nieuwe diesels plus de al aanwezige diesel goed hun best doen om de stomers van de interessante diensten te verjagen.

Gelukkig doen de diesels voorlopig vooral dienst in het centrale gedeelte rond het depot te Tiangzhuang. Vanuit het 50km verder gelegen Baofeng worden vooralsnog enkel stomers ingezet. Op de twee dagen dat uw webmaster in Pingdingshan vertoefde kon hij dan ook minder stoom fotograferen dan in het verleden het geval was. Onder het motto kwaliteit boven kwantiteit worden de schaarse betere beelden alsnog getoond met de gedachte in het achterhoofd dat het al een wonder is dat het allemaal zolang heeft mogen duren...

06/01/06
Ondanks de tegenslag met de zwaar verminderde inzet van stoomtractie te Pingdingshan valt er toch ook wat positiefs te melden. Uw webmaster maakte van de nood een deugd en bezocht de eerste dag de minder bekende spoorlijn van Baofeng naar Hanzhuangzhan. Dat deze lijn zeker een bezoek verdient, blijkt meteen uit deze foto die de JS8338 naast het ronduit schitterende tempelachtig aandoende perrongebouw te Dazhuangkuang passeert met een goederentrein van Junyinggou naar Dazhuangzhan.
Stipt op tijd rijdt de JS8065 met zijn reizigerstrein naar Zhongxin het station van Dazhuangkuang (Dazhuang mijn) binnen. Voor een land waar je over het algemeen niet teveel knappe stationsgebouwen tegenkomt, is de tempelachtig aandoende perronkap des te opmerkelijker. De vele Chinezen die op trein wachten hebben het drukker met de "laowei" die zomaar ineens uit het niets opdoken om hun dagelijkse trein te fotograferen.
Met een kleine sprint kan ook het vertrek van deze trein nog worden gefotografeerd met de mooie schachtbok van de plaatselijke steenkoolmijn op de achtergrond. Let ook eens op het typische gegolfde muurte rechts van de JS8065.
Enkele uren later bevinden we ons ten zuiden van Dazhuang. Hoewel we hoopten op een lange goederentrein met stoom, is ook de passage van de losse JS8338 tijdens zijn rit Junyinggou naar Gaozhuangzhan het fotograferen waard.
Ongeveer vanop hetzelfde punt, maar dan enkele uren later, wordt de JS6253 gefotografeerd met zijn reizigerstrein van Zhongxin naar Hanzhuangzhan, net na het vertrek vanuit Dazhuangzhan (Dazhuang station). Behalve de knappe stomer zijn er maar liefst vijf steenkoolmijnen herkenbaar op de foto, onvoorstelbaar...
Terwijl de JS6253 in het station van Hanzhuangzhan omloopt, heeft uw webmaster het ook "bijzonder druk"... Op twintig minuten kan hij zich nog net omdraaien op de terril van waar ook deze foto gemaakt werd om de JS6253 te fotograferen die nu met de tegentrein van Hanzhuangzhan naar Zhongxin rijdt. Na het maken van deze foto reden we naar Baofeng waar we voor 10 eurocent per persoon een ticket voor een uurtje stoomplezier tussen Baofeng en Zhongxin kochtten.
Als enkele jeugdige reizigers op de trein naar Zhongxin komen kijken naar de vreemdelingen smeekt dit gewoon om een foto van hen in combinatie met het nog net zichtbare front van de JS6253. Snel wordt de camera dus nog eens bovengehaald om dan de tranen in de ogen te krijgen van de zon die ondergaat op het ritme van de hard werkende JS6253. Dit spektakel mee mogen maken is echt een godsgeschenk, zo een moment van één uit de duizend...
Aangekomen te Zhongxin is de schemering al ingevallen, maar geen nood: diep uit de bagage wordt het statief opgevist om deze opname van de JS6253 te kunnen maken terwijl hij wordt gesmeerd alvorens naar het depot van Tiangzhuang te rijdt. Hoog boven de stomer fonkelen al enkele sterren in het schemerlicht.
07/01/06
De laatste dag van onze Chinareis zou er een in mineur worden... Dit wordt al duidelijk op deze eerste foto, genomen in het depot te Tiangzhuang. Waar er vroeger tot ongeveer 20 stomers verzamelden voor de ploegwissel om acht uur 's morgens, is dit aantal op enkele maanden tijd met de helft verminderd. Ach, het zal nog veel erger worden en dus zullen we maar tevreden zijn met de SY1687, de JS8421, de JS6225 en de JS8068 die hier bevoorraad worden.
Gelukkig is er nog de lantaarn voorop de JS6225 die licht in de duisternis brengt...
In de werkplaats wordt het doembeeld van stoomtractie in verval nog groter... Terwijl het hier vroeger een drukte van jewelste was, wordt er nu slechts gewerkt aan twee stomers. Op deze foto zie je de JS8120 die wat klein onderhoud krijgt. Misschien doet het nummer JS8120 nog een belletje rinkelen? Wel, deze loc reed tot ergens in 2005 rond met een sierschild maar met de achteruitgang van stoomtractie in Pingdingshan vonden we ditmaal het sierschild terug op de schroothoop...
Na de schok in het depot volgt nog een tweede vreemde verrassing: de JS6429 vertrekt vanuit Tiangzhuang met de grote stoomkraan en een nieuw oranje hersporingsgedrocht... Blijkbaar is er ergens iets misgegaan?
Tien minuten later wordt het raadsel opgelost: op het goederenemplacement van Zhongxin is de JS8057 met de 4 aangedreven assen ontspoord! In het voor China gebruikelijke tumult konden we toch snel deze foto maken voor de politie ons in de smiezen kreeg en we moesten stoppen met fotogaferen. Nee, we zijn geen spionnen, enkel spoorwegliefhebbers op zoek naar interessante fotomotieven. Als uw webmaster voor het eerst in zijn leven een ontspoorde stomer ziet staan, dan wil hij dit uiteraard wel op foto vastleggen.
Enkele uren later krijgen we eindelijk nog eens de kans een stomer met een trein te fotograferen tussen alle dieselgeweld door. Krachtpatser van dienst is de JS8030 die met een lege steenkooltrein het station van Wukuang (mijn 5) doorkruist op weg naar Baofeng.
Een uurtje later passeert ook de tweede dagelijkse reizigerstrein van Zhongxin naar Hanzhuangzhan. We zien deze trein, gesleept door de JS6253, hier net voorbij Qikuang (mijn 6), waarvan de terril en drie schachtbokken duidelijk zichtbaar zijn. Met deze foto wordt meteen het verslag van uw webmasters' zesde reis naar het land van de draak afgerond. Een reis die enerzijds een verademing was na de pechreis tijdens de zomer van 2005, maar die anderzijds toch duidelijk maakte dat de stoomtractie in China op alle fronten terrein moet prijsgeven. Blijft slechts die ene vraag: "hoe lang hebben we nog?"
Index