5117 + 5161 = 5001

Voor de liefhebbers van Belgische modelbouwtreinen beloofde 2006 een topjaar te worden met het uitbrengen van de reeks 51 in model door Rocky Rail/mehano. Toen daar nog de aankondiging aan toe werd gevoegd dat er te Kinkempois een voorstelling zou worden georganiseerd met enkele echte 51'ers, werden ook de grootspoorliefhebbers mee in het feestgedruis gesleurd.

Na overleg met Rocky Rail, voegden de medewerkers van het spoorwegmuseum te St.Ghislain nog een extra attractie toe aan het evenement: de in St.Ghislain afgestelde 5117 zou immers omgedoopt worden tot 5001. Zoals de meeste hobbyisten wel weten heeft de NMBS de al vroeg verongelukte 5101 omgebouwd met een bijzonder sterke dieselmotor (4000pk ipv de gebruikelijke 2250pk) en elektrische treinverwarming. Om deze locomotief te onderscheiden van de andere 51'ers werd hij omgenummerd in 5001 en kreeg hij een opvallende blauwe livrei met witte biezen, een zwart dak en inox-cijfers. Helaas vielen de resultaten van dit proefproject nogal tegen en werd tegelijkterijd de nood aan zware diesellocomotieven minder accuut door de voortschrijdende elektrificatie van ons spoorwegnet. De 5001 stond dan ook veelvuldig opzij en werd uiteindelijk terug omgebouwd tot de normale 5101 met onderdelen van ondertussen verongelukte soortgenoten.

U vraagt zich af hoe we bij de vreemde optelsom in de titel van deze reportage komen? Wel, ook daarvoor moeten we terug in de tijd... Begin jaren '80 heeft de 5161 een zwaar ongeval gehad, waarop deze locomotief buiten dienst werd gesteld. Toen kort daarop ook de 5117 een ongeval had, bleek het mogelijk met onderdelen van de niet meer te redden 5117 de 5161 weer op de baan te brengen. Alleen: bij de NMBS was het niet gebruikelijk om een buiten dienst gestelde locomotief weer in dienst te stellen. Dan maar omnummeren: de verongelukte 5117 was immers nog niet buiten dienst gesteld en werd fictief omgenummerd naar 5161 terwijl tegelijkertijd de 5161 werd omgenummerd naar 5117 om daarna dus haar verdere loopbaan te slijten onder dit nummer. Nadat de loc door het TSP werd aangekocht als organenbank voor de andere bewaarde 51'ers leek het er op dat het nu over en uit was met de 5117. Totdat de locomotief dus uiterlijk werd opgeknapt als 5001, wat de vreemde optelsom verklaart.

Nadat in St.Ghislain de 5117 was omgevormd tot "5001" en in Schaarbeek de motorrevisie van de 5183 was afgerond, konden ze door de 6077 naar Kinkempois worden overgebracht. De heenrit vond plaats op 10 juni 's morgens terwijl de terugrit 's anderendaags bij het laatste avondlicht plaatsvond. De reden dat de 6077 dit transport mocht verzorgen ligt in het feit dat er op de 5001 al een hoop zaken (bijvoorbeeld de tractiemotoren) gedemonteerd waren en dat de 5183 ten tijde van dit evenement niet gekeurd was om te rijden op het NMBS-net terwijl de 6077 dat wel was.

Tenslotte moet ook het NMBS-museumpatrimonium nog vermeld worden voor de aanwezigheid van de 5166. De last-minute toezegging om ook deze groengele 51'er in Kinkempois tentoon te stellen maakte de parade der krachtpatsers helemaal compleet, waarvoor uiteraard de grote dank van uw webmaster die een nogal fervent 51-liefhebber is. De parallel van de drie voornaamste varianten van 51'ers met een dubbele band was even uniek als prachtig om te bewonderen!

° 10/06/06
De overbrenging van Schaarbeek naar Kinkempois gebeurt 's zaterdagmorgens onder een stralende zon. Sleper van dienst is de 6077 die met haar Cockerill-zusjes 5001 en 5183 op stap mag. Op deze foto passeert dit vrolijke trio te Korbeek-Lo, op lijn 36 tussen Leuven en Tienen.
"Klaarblijkelijk kleuren de klaprozen het kleine kladschilderij". Het zou een oefening op uitspraak kunnen zijn maar hier betreft het toch "gewoon" de 6077 die de 5001 en de 5183 naar Kinkempois overbrengt en een partij klaprozen passeert. Hij nadert hier het station van Bleret, nu een gewone halte in de buurt van Waremme waar aan de plaatsing van de bovenleidingsmasten te zien ooit toch enkele uitwijksporen gelegen moeten hebben.
Een uurtje later worden te Kinkempois de nodige locomotieven naar hun spoor voor de tentoonstelling gedirigeerd. Als de 5183 in een historisch aandoende omgeving met mechanisch waarschuwingssein en watertoren naar haar tentoonstellingsspoor rijdt, smeekt dit dan ook om een korte fotostop.
Als al het materieel op zijn plaats staat en het volk langzaamaan begint toe te stromen, is het hoog tijd voor de presentatie van de 5001. Nadat de toegangsdeur van spoor 22 in de werkplaats is geopend, wordt met behulp van een 82'er de ex-5117 uit de loods geduwd waarbij met de nodige knalseinen en de op deze foto fel oplichtende toorts het nodige spektakel wordt geboden.
Blauwe diesellocomotieven fotograferen te Kinkempois is natuurlijk niet zo'n kunst door de blauwe 55'ers die er gehuisvest zijn. Een parallel tussen de blauwe 5001 en de blauwgele 5510 is echter minder voor de hand liggend, reden te meer om deze parallel voor het nageslacht vast te leggen.
In een sfeervol avondzonnetje poseren de 5166, de 5183 en de 5001 gewillig voor de aanwezige fotografen. Uw webmaster droomt natuurlijk direct weg bij het lege spoor waar een 51'er (oeps: 200) in de oorspronkelijke schildering niet zou hebben misstaan om het rijtje compleet te maken. Nu ja, qua uniformiteit van de nu aanwezige 51'ers ziet het er nu ook alles behalve slecht uit :-)
Termen als "het neusje van de zalm" zijn zeker van toepassing bij deze foto met 3 neuzen van onze stoere 51'ers in hun drie verschillende livreien. Het ziet er dan ook erg strak uit, deze locomotieven die zo gelijkend zijn que vorm en tegelijkertijd zo verschillend van livrei.
Als 's zaterdags de organisatie van het evenement te Kinkempois beslist een paar 77'ers naast de tentoongestelde 51'ers te plaatsen, houdt dit helaas ook in dat de aanwezige 60'ers niet samen met de 51'ers gefotografeerd kunnen worden. Na veel reacties hierop blijkt het 's avonds toch mogelijk de 60'ers en de 77'ers van plaats te wisselen waardoor eindelijk deze foto gemaakt kan worden van de 6077 (met daarachter onzichtbaar de 6041), de 5166, de 5183 en de 5001. Rechts is nog de 4601 zichtbaar, die tot het historisch erfgoed van de NMBS behoort, maar die helaas al jaren staat weg te rotten.
Elders op het terrein staan nog enkele voertuigen die erg museaal aandoen. Schijn bedriegt echter want zowel de 9211, de uit Merelbeke afkomstige hersporingskraan, als de 9143 staan al jarenlang afgesteld en wachten gelaten op de dingen die komen gaan. Toch sympathiek van de mensen te Kinkempois om de hersporingskraan zo fotogeniek op te stellen achter de 9211, die steeds zijn originele livrei behouden heeft.
° Boussu
We zijn een dag verder... Terwijl de laatste bezoekers naar huis gaan zoekt uw webmaster het eventjes hogerop om deze overzichtsfoto te maken van de 6077, de 5166, de 5183, de 5001 en de 4601. Let zeker eens op de verschillende koelgroepen bij de 5166 en de 5183 enerzijds en de "5001" (de vermomde 5117 en ex-5161) anderzijds. Blijkbaar heeft men na het ongeluk met de 5161 en daaropvolgend zijn omnummering naar 5117 destijds ook de koelgroep van een 51'er uit de eerste bouwschijf ingebouwd. Wellicht betreft het hier de koelgroep van de verongelukte "echte" 5117?
Een moment waar uw webmaster toch wel naar uitkeek: na afloop van de tentoonstelling rijdt de 5183 naar de draaischijf naast de werkplaats voor een allerlaatste fotosessie in haar gele livrei. In een bijzonder nostalgisch kader met waterkolom, draaischijf en de 9211 in haar originele livrei laat de 5183 zich nog eens van haar beste kant zien. Uw webmaster bekent: hij gaat de gele livrei ook missen, maar kijkt anderzijds toch ook uit naar de groene "livrei 1970" die het ook bijzonder goed zal doen op de 5183.
Gewoon, omdat het zo mooi is... De 5183 toont nog een allerlaatste keer haar gele livrei op de draaischijf te Kinkempois. Na tweeëneenhalf jaar te hebben geploeterd in de machinekamer en de stuurposten is nu eindelijk het moment aangekomen dat we aan de kastrevisie zelf kunnen beginnen. Immers: ook al ziet de locomotief er vanop een afstand nog erg goed uit, een meer gedetailleerd onderzoek toont toch al snel aan dat met name de neuzen er bijzonder slecht aan toe zijn... Tijd dus om er iets aan te doen!
Nadat de 5183 op de draaischijf heeft mogen pronken, mag ook de 5001 genieten van de nodige "persaandacht". Vanuit het vlakbijgelegen seinhuis valt natuurlijk de bijzondere schildering van het dak aan deze loc op. Al bij al komt de zwarte band op de neus zo wel beter tot zijn recht dan bij foto's vanop normale hoogte.
Een halfuurtje later wordt de terugrit naar Schaarbeek aangevat. Ook al heeft de 6077 enkel de 5001 en de 5183 op sleeptouw, toch mag hij de nodige decibels produceren om uit de maasvallei omhoog te klimmen. We zien deze kleurrijke combinatie net voorbij het verlaten van de beroemde brug te Rénory, een fotopunt waar de zon helaas al iets te ver voor gedraaid is.
Terwijl de zon langzaamaan ondergaat, pruttelt de motor van de 6077 lustig voort. Op deze foto naderen de drie Cockerill-schoonheden het station van Landen. Enkele honderden meters verderop zullen ze de aftakking met de lijn 21 naar St.Truiden en Hasselt passeren.
Om onduidelijke redenen worden de 6077 de 5001 en de 5183 aan de kant gehaald te Landen. Zonder ook maar één trein te laten voorbijgaan wordt 20 minuten later de weg naar Schaarbeek vervolgd. De verplichte pauze in Landen is natuurlijk een regelrechte uitnodiging voor een foto met de bekende en fotogenieke watertoren aldaar. Of uw webmaster dat erg vond? Wat denkt u nu zelf :-)
Index