Bolle Neuzen in Kosovo

Kosovo... Wellicht niet het land waar u direct aan denkt als u uw volgende zomerreis gaat plannen. Door het recente oorlogsverleden en de nog altijd troebele verhouding met Servië komt dit land bij ons jammer genoeg vaak op een minder positieve manier in het nieuws. Dit is doodjammer, want op het turbulente noorden (grensstreek met Servië) na, is dit een erg open land om rond te trekken. De Kosovaren zullen je doorgaans met open armen ontvangen, dankbaar om de steun die ze van ons hebben gekregen toen het conflict met Servië zich op een hoogtepunt bevond. Veel inwoners spreken een aardig mondje Duits; een enkeling spreekt wat Engels, Frans of zelfs Nederlands. Hoewel Kosovo geen officieel lid is van de Eurozone, kan je hier overigens gewoon met de euro betalen. Ze hebben immers geen nationale munt.

Op treinenvlak was en is Kosovo een intrigerend land. "Was" omdat ten tijde van het nemen van deze foto's er nog één stoomlocomotief in actieve dienst was aan de steenkoolcentrale van Obilic. "Is" omdat er nog altijd Bolle Neuzen worden ingezet voor reizigerstreinen. Deze veteranen rijden volgens een vaste omloop, waardoor het zeer gemakkelijk fotograferen is. Auto-achtervolgingen zijn zeker een optie, zolang je er rekening mee houdt dat niet alleen het klimaat mediterraan is, maar dat dit zeker ook voor de rijstijl geldt.

Al bij al heeft uw webmaster erg intense herinneringen aan deze reis naar Kosovo. De verhalen van het leed wat de inwoners hebben meegemaakt, hebben diepe indruk op hem gemaakt. De dankbaarheid waarmee hij overal werd ontvangen, zal hem lang bijblijven. Hoewel deze reportage natuurlijk vooral foto's van treinen bevat, wordt er in de begeleidende teksten bewust toch wat aandacht besteed aan het recente verleden van Kosovo. Zo kan u hopelijk kennismaken met een land dat onterecht vooralsnog onbemind is.

Na aankomst per nachtbus (brrrrr, geen aanrader!) vanuit Sarajevo, gaan uw webmaster en diens reisgezel Frederik Neirynck naar het gebouw waar de directie van de Kosovaarse spoorwegen gehuisvest is. We willen immers op veilig spelen en toestemming vragen om de komende dagen foto's te mogen nemen in de stations. De onthaalbediende (lees: portier) begrijpt onze vraag niet goed en voor we het weten staat een van de directeurs van de spoorwegmaatschappij voor onze neus. Ook hij verstaat niet dat we hiervoor toestemming vragen en geeft ons dan maar kalendertjes met de dienstregeling van de schaarse treinen die dit land rijk is.

° 18/04/11
We vliegen er direct behoorlijk atypisch in... Na alle formaliteiten (zoektocht naar fototoelating, hotel, autoverhuurder) kunnen we de spoorlijn naar Pejë verkennen. Terwijl uw webmaster langs het spoor rijdt, ziet hij plots enkele honderden meters verderop de laatste wagens van een goederentrein een bocht inrijden. Snel wordt de achtervolging ingezet, waarbij de trein nog net voor de eindbestemming wordt ingehaald. Sleper van dienst is Bolle Neus 008. We zien haar hier aan het werk met een beladen kolentrein van Obilic naar Drenas, waar zo dadelijk de aansluiting naar een grote ferronikkelfabriek (links in beeld) bereden zal worden. Intrigerend detail is dat om deze trein te kunnen laten rijden, de internationale reizigerstrein vanuit Prishtinë naar Sköpje is geannuleerd wegens gebrek aan locomotieven. Het kan verkeren!
Ook de "Kennedy" 003 is aan het werk bij de ferronikkelfabriek. We zien deze locomotief met een lege kolentrein bij het verlaten van het fabrieksterrein op weg naar het station. Over de kleurstelling van de locomotief zullen de smaken wellicht uiteen lopen. Feit is alleszins dat het een fantasietje is van de Kosovaarse spoorwegen. De nummering van de Kosovaarse spoorwegen is trouwens ook op zijn minst opmerkelijk te noemen: er is geen indeling volgens locomotiefreeksen, de locomotieven krijgen gewoon een volgnummer.
Na het onverwachte goederengeweld, is het tijd om de reizigerstrein van Prishtinë naar Pejë te achtervolgen. Sleper van dienst is locomotief 005, een locomotief die het grootste deel van haar carrière in Noorwegen heeft gesleten onder het nummer Di3.619. In 2001 werd ze, samen met 3 zusjes, aan Kosovo geschonken om hier zo snel mogelijk in dienst te komen. Door de oorlog met Servië waren immers onvoldoende rijvaardige locomotieven achtergebleven.
We zetten meteen de achtervolging in en maken nog een foto aan de uitrit van het stationnetje van Dritan. Meteen wordt al duidelijk wat voor fantastische landschappen je als spoorwegliefhebber in Kosovo voorgeschoteld krijgt. De toon is meteen gezet voor deze gedenkwaardige reis :) De trein bestaat naast de ex-Noorse Bolle Neus overigens ook uit Zweedse rijtuigen. Een Scandinavisch onderonsje in de Balkan dus! Links zie je twee Kosovaren die ook met veel interesse de vertrekkende trein bewonderen.
° 19/04/11
Een dag later is het bewolkt en beslissen we daarom een kijkje te gaan nemen aan het industriële complex van Obilic. Hier bevindt zich de stroomvoorziening van Kosovo alsook een steenkoolmijn en een oude chemische fabriek in verval. Maar wat écht onze aandacht trekt, is de inzet van een stoomlocomotief voor de rangeerdienst hier. Bij de portier wagen we onze kansen. Hij doet wat telefoontjes en al snel hebben we een deal: als we ons paspoort achterlaten, mogen we gerust foto's nemen op het gigantische fabrieksterrein! Meteen bij aankomst zien we de 62-670 los rangeren. Wat een onthaal!
Het spoorwegpersoneel ontvangt ons met open armen en informeert ons over de dingen die te gebeuren staan. Als ze een halfuurtje later naar het depot rijden voor een bestelling, mogen we op de loc meerijden. Na aankomst aan het depot kan deze foto worden gemaakt van de 3 locomotieven van dit complex. We zien van links naar rechts de 62-636, de 62-676 en de 62-670. De meest linkse locomotief is buiten dienst, de andere twee locomotieven worden afwisselend opgestookt voor het plaatselijke rangeerwerk.
Plots komt de zon er even door. Hoog tijd voor een foto van de 62-670 aan de plaatselijke bevoorradingsinstallatie. Nu ja dat klinkt groter dan wat het is, maar "it does the job". Ondertussen maken het locpersoneel en de arbeiders van het depot een babbeltje. De boog kan niet altijd gespannen staan he :)
Wat later mag de locomotief terug aan het werk. We zien haar hier bij het verlaten van het depot met de grote elektriciteitscentrales "Kosovo A" en "Kosovo B" op de achtergrond.
Nu is het wachten, wachten en nog eens wachten geblazen tot een aantal kolenwagens beladen zijn. De bedoeling was om dit met de automatische laadinstallatie te doen, maar die heeft de geest gegeven. Van armoede begint men dan maar met bulldozers de wagens te beladen. Een tijdrovende klus. Uw webmaster besluit om aan wat "urban exploring" te doen om te tijd te doden. Hoog boven de grond vindt hij deze set draaikleppen voor silo's. Industriële archeologie op haar best!
Ondertussen blijkt de normale laadinstallatie weer te werken en dus gaat men hier verder met het laden van steenkool in de bakwagens. De 62-670 moet hierbij regelmatig haar trein in beweging brengen, waarbij ze een mooie witte rookpluim produceert. Omwille van het tegenlicht voor deze opname, wordt deze opname in zwart-wit getoond onder het motto "less is more".
Telkens wanneer er 4 kolenwagens beladen zijn, worden ze tegen de steeds langer wordende stam kolenwagens (rechts in beeld) gerangeerd. Op deze foto zie je de 62-670 rangeren met de laatste set wagens, zodat de trein zo dadelijk naar het overgavestation kan rijden. Deze trein rijdt maar om de paar dagen, dus we hebben geluk dat we direct bij onze eerste poging prijs hebben.
Nu ja, geluk is relatief, want nu maken de spoorlieden ons duidelijk dat de weeginstallatie defect is, waardoor er nog meer vertraging optreedt. Op een gegeven moment vraagt uw webmaster wat het probleem bij de weeginstallatie is. Blijkt dat de computer waarop de gegevens van de weeginstallatie worden opgeslagen het niet meer doet. Uw webmaster (zelf elektronicus) biedt aan om er samen eens naar te kijken en uiteindelijk blijkt het geheugen de boosdoener. Een arbeider snelt naar de winkel om een nieuw geheugenlatje te kopen, waarna het wegen uiteindelijk toch weer verder kan gaan. Tot overmaat van ramp blijkt na het wegen de tegentrein nog niet onderweg te zijn en uiteraard moet ook daarop nog gewacht worden. Het leven zoals het is in Obilic!
Na het afleveren van de beladen trein (in tegenlicht en bergaf, dus niet fotogeniek) worden ook een aantal lege kolenwagens opgepikt. We zien de 62-670 met een set lege zelflossers op weg naar het industriecomplex net na vertrek vanuit het overgavestation. Dit zou meteen uw webmasters' laatste foto van deze locomotief in actie worden, want enkele maanden later werd hij vervangen door een dieselloc bij gebrek aan onderdelen.
Links zie je overigens de spoorlijn die Kosovo met Servië verbindt. Theoretisch toch nog, want de onderlinge relaties zijn op zijn zachtst gezegd onderkoeld, waardoor er van Obilic tot Mitrovica geen verkeer is. In Mitrovica wonen vooral Serviërs (hoewel dit op het grondgebied van Kosovo ligt). Deze gemeenschap wordt vanuit Servië van levensmiddelen voorzien, maar betalen hun belastingen ook aan Servië en niet aan Kosovo. Niet echt een situatie die snel opgelost lijkt te worden...
° 20/04/11
Een dag later is het weer Bolle Neuzen wat de klok slaat. We beginnen al 's morgens vroeg als de 005 met een reizigerstrein van Pejë naar Prishtinë rijdt. We zien haar hier vlak voor het inrijden van de enige tunnel die deze lijn kent.
In Dritan hebben veel reizigers duidelijk meer oog voor de buitenlandse fotografen dan voor de nochtans erg knappe Bolle Neus die aan het "perron" arriveert. Los van de knappe locomotief vindt uw webmaster de sfeer op deze foto echt geweldig: wat een contrast met ons moderne spoorwegnet om hier de reizigers gewoon in het spoor te zien wachten met het besef dat ze zo dadelijk (zonder verhoogd perron) aan boord zullen moeten klauteren.
In Mjekaj hebben we de trein opnieuw te stekken. De trein passeert hier aan, naar lokale begrippen, hoge snelheid (zo'n 70km/u) om de reizigers op tijd naar hun werk in de hoofdstad Prishtinë te brengen. Ondertussen trekt de ochtendnevel aan de bergen rustig op, wat voor een typische ochtendsfeer zorgt.
Na de achtervolging van de eerste trein wordt meteen koers gezet naar de spoorlijn van Prishtinë naar Hani i Elezit, waar de andere Bolle Neus actief is. Onderweg wordt echter snel gestopt in Magure, waar locomotief 002 wacht op het beladen van deze ferronikkeltrein. Deze zal achteraf naar de verwerkingsfabriek in Drenas worden gebracht, zoals al op de eerste foto van deze reportage te zien was. Die trein reed echter met een Bolle Neus, vandaag mag een Kennedy de tractie leveren. Dat is alleszins meer volgens "omloop" (voor zover hiervan sprake kan zijn in Kosovo) want de Bolle Neuzen zijn echt wel nodig om de reizigersdiensten te kunnen verzekeren.
Uw webmaster besluit niet te actief te achtervolgen, maar een mooi punt uit te zoeken in de omgeving van Shipitullë. Hij had al eerder gezien dat de spoorlijn hier in een fantastisch landschap ligt en maakt daar vandaag dankbaar gebruik van. De passage van de reizigerstrein van Prishtinë naar Hani i Elezit is dan ook ronduit fantastisch. Uw webmaster had van tevoren nooit kunnen dromen dat Kosovo zo fotogeniek zou zijn... De sleper van dienst is Bolle Neus 008, de voormalige Noorse Di3.643.
Later op de dag bevinden we ons op het werkplaatsterrein van Füshe-Kosovë. De Kosovaarse spoorwegen hebben 4 bolle Neuzen in hun bezit (waarvan er anno 2011 maar 2 rijvaardig waren). 3 van deze exemplaren zien we hier op één foto, terwijl het vierde exemplaar zich in Prishtinë bevindt. Links in beeld staan de kapotte 007 en 006, terwijl rechts de 008 met haar tweede slag naar Hani i Elezit passeert. Niet slecht voor een onverwachte parallel :)
Wat later is het weer de beurt aan de 005 die met haar trein van Prishtinë naar Pejë rijdt. We zien haar hier in de brede vallei nabij Pakjek passeren, terwijl de wolken er net niet in slagen om roet in het eten te gooien.
's Avonds gaan we weer eten in een van de vele Italiaanse restaurantjes die we in de buurt van ons hotel vinden. Aan een van de restaurants staat deze oude stoommachine, die blijkbaar niet op eigen kracht kon rijden, maar waarmee een band in beweging kon worden gebracht, om werktuigen te doen ronddraaien.
° 21/04/11
Na een goede nachtrust begint wéér een zonnige dag (het wordt bijna saai :p). Uw webmaster had al eerder deze vervallen overwegwoning gezien, maar was niet overtuigd dat er ook echt iets mee aan te vangen was, omdat de zon hier niet optimaal staat. Deze keer besluit hij het er toch op te wagen en het resultaat overtreft achteraf gezien ruimschoots de verwachtingen.
Enkele kilometers verderop hebben we de 005 met haar reizigerstrein van Pejë naar Prishtinë weer te pakken. De trein is zopas weer vertrokken aan de halte van Lugdren, het dorpje waarvan de huizen hier links en rechts van het spoor zichtbaar zijn.
We schuiven een stuk zuidwaarts op, tot voorbij Drenas. Een dikke kilometer voorbij dit station, maakt de spoorlijn eerst een bocht van 90° naar het westen om vervolgens een bocht van 180° naar het oosten en ten slotte weer een bocht van 90° naar het zuiden te maken. Dit alles uiteraard om een hoogteverschil te overbruggen. Zo zien we de 005 met haar reizigerstrein door de laatste bocht komen. Achter de trein zie je dan ook, een pak hoger op de heuvel, de schoorsteen van de ferronikkelfabriek in Drenas. De machinist van de Bolle Neus hoor je niet klagen: door de forse daling, mag hij zijn trein rustig laten uitbollen en kan hij zijn oren even laten bekomen van het luide motorgeluid dat bijna ongedempt tot in de cabine doordringt.
Hetzelfde fotopunt als gisteren, maar een pak hoger: ook vandaag wordt de 005 weer in Shipitullë gefotografeerd, als ze met haar reizigerstrein door de brede vallei rijdt. Uw webmaster staat hier trouwens aan de rand van een grote openluchtmijn, waarvan de kolen via rollende banden naar Obilic vervoerd worden.
We veranderen het geweer van schouder en rijden nu richting Ferizaj, de grootste stad langs de spoorlijn van Prishtinë naar Hani i Elezit. Hier duikt al snel Bolle Neus 008 met haar reizigerstrein op. Deze foto geeft perfect weer waarom uw webmaster zo geïnteresseerd is in fotograferen in het buitenland: van een dergelijke sfeer kan je in België vandaag de dag alleen nog maar van dromen...
Ook vandaag besluiten we weer post te vatten in het érg spectaculaire gebergte tussen Kaçanik en Hani i Elezit. De fotomogelijkheden op dit laatste stuk van het traject zijn dan ook ronduit fantastisch. Perfect op tijd komt de trein doorgereden, waarbij een bergriviertje wordt gekruist via een typische vakwerkbrug.
De terugrit van de reizigerstrein uit Hani i Elezit naar Prishtinë gebeurt volledig in tegenlicht, dus daar valt fotografisch weinig eer mee te behalen. Uw webmaster legt zich dan maar toe op andere bezienswaardigheden langs het traject, zoals deze oude kraanwagen (voor de liefhebbers: merk KrAZ, type 257 met kraanmodel КС 4561А) in Bablak. Dit station is overigens uitgerust met lichtseinen, maar om elektriciteit te besparen, branden ze enkel wanneer men een trein verwacht (!!). Kort na de passage van de reizigerstrein naar Prishtinë worden de seinen dus alweer gedoofd. Vreemd, maar ja, ieder land zijn gewoontes zeker?
Wat later gaat het weer richting de spoorlijn van Prishtinë naar Pejë, want de 005 is ondertussen weer met een trein van Prishtinë naar Pejë gereden en komt zo dadelijk met de tegentrein terug. Tijdens de zoektocht naar een fotopunt, passeert uw webmaster deze oude Kosovaar. Doordat uw webmaster geen Albanees spreekt en deze man geen vreemde talen spreekt, geraken we niet verder dan wat gebaren. Toch stemt hij er al snel mee in om gefotografeerd te worden, wat dit stemmige portret oplevert.
Een halfuurtje later heeft uw webmaster dit mooie fotopunt in Mjekaj gevonden en komt de 005 in beeld met haar reizigerstrein naar Prishtinë. Uw webmaster heeft zich geen moment beklaagd om net in de lente naar Kosovo te komen. De net ontwakende natuur zorgt voor een schitterend kleurenspel op de foto's van deze spectaculaire reis.
Nadat de reizigerstrein van de vorige foto aankomt in Füshe-Kosovë, besluit uw webmaster hem niet meer te achtervolgen tot Prishtinë, omdat de spoorlijn er hier een pak minder fotogeniek bij ligt. In de plaats daarvan wordt koers gezet naar het depot in Füshe-Kosovë en dit wordt al snel beloond in de vorm van de Bolle Neus 008 die op het depotterrein rangeert na een kleine herstelling. Dit soort reparaties moeten altijd erg snel gebeuren, want er zijn maar net genoeg locomotieven om de reizigersdienst te verzekeren! We zien de dieselveteraan hier nabij de plaatselijke moskee, een fotopunt waar uw webmaster erg tevreden mee is.
Ondertussen is de 005 opnieuw met haar reizigerstrein onderweg van Prishtinë naar Pejë. Ze passeert hierbij het bekendste fotopunt van Kosovo: deze uitgehouwen rots met de naam "oude vrouw". Eerlijkheidshalve dient vermeld te worden dat dit al de derde poging was om deze foto te maken: bij de eerste twee pogingen gooide de onvermijdelijke fotowolk roet in het eten. Uw webmaster en zijn metgezel Frederik waren zich al mentaal aan het voorbereiden hoe we het gingen uitleggen als we zonder deze opname thuis kwamen. Maar goed, vandaag is het dus toch gelukt. Oef!
Met een mooie rookpluim verlaat de 005 met haar reizigerstrein het stadje Drenas. Hoewel het reizigersverkeer behoorlijk voorspelbaar is, krijgen we vandaag toch een extraatje in de vorm van enkele gesloten goederenwagens. In de treinen van Prishtinë naar Hani i Elezit rijdt er altijd zo'n wagen mee, maar op de lijn naar Pejë is het toch de eerste keer dat we dit kunnen fotograferen. We zijn er alleszins niet rouwig om :)
Na aankomst in Pejë worden in de avondschemering, de goederenwagens direct aan de loskade neergezet. Bij gebrek aan een rangeerlocomotief, is het de Bolle Neus zelf die dit er nog eventjes bijneemt na haar lange reis vanuit Prishtinë. Het is ook niet dat de machinist zich moet haasten: hij zal een dikke 10 uur (!) op zijn locomotief wachten totdat hij de terugrit mag aanvatten.
° 22/04/11
Ook vandaag volgen we weer het gebruikelijke ritme: 's morgens wordt een stuk richting Pejë gereden om dan de eerste reizigerstrein naar Prishtinë te achtervolgen. Vandaag beslissen de weergoden er echter anders over, want de volledige achtervolging draait in de soep door wat bewolking. Gelukkig kan toch deze sfeeropname van de moskee in Damanek gemaakt worden, zodat uw webmaster toch niet voor niks zo vroeg uit bed is gekomen.
Nadat de 005 opnieuw van Prishtinë naar Pejë is gereden, besluiten we ook tot het eindstation door te rijden om de trein hier voor het vertrek te fotograferen. De bergen op de achtergrond zorgen al voor een fantastische achtergrond op deze foto, maar in werkelijkheid vormen ze ook ineens de grens met Albanië. Blijkbaar zijn de goederenwagens van gisterenavond ondertussen ook gelost (of beladen?) want ze hangen mee aan de trein. Deze wagens zullen in Fushe-Kosovë worden achtergelaten, terwijl de rest van de trein naar Prishtinë verder rijdt.
Uw webmaster wilde vandaag graag de Bolle Neus op de volle lijn fotograferen met de bergen nabij Pejë op de achtergrond. Het is eventjes zoeken voor het juiste fotopunt, maar nabij Zahac lukt het toch. Wat een geweldige belevenis om met zo'n achtergrond een Bolle Neus te mogen fotograferen!
In Grykas hebben we de trein weer ingehaald en wordt gebruik gemaakt van de brede vallei hier om een foto in zijaanzicht te maken. De eigenaar van het boerderijtje rechts op de foto kwam eerst geïnteresseerd babbelen met uw webmaster, maar had uiteindelijk toch meer interesse voor de trein. Echt tof dat ja als spoorwegliefhebber in de Balkan bijna overal met open armen onthaald wordt! Het doet de zin om terug te gaan alleen maar toenemen...
Ondertussen bevinden we ons weer in Fushe-Kosovë, waar zopas de Bolle Neus 008 met haar reizigerstrein naar Hani i Elezit vertrokken is. We zien haar hier bij het passeren van deze onbewaakte overweg nabij het depot. U ziet het trouwens juist: de trein passeert hier ook enkele afgestelde Italiaanse dieselmotorwagens van het type Aln 668. Rechts van de trein zijn ook nog enkele stille getuigen van de recente geschiedenis van Kosovo zichtbaar.
Iets nadat de 008 met haar trein naar Hani i Elezit vertrokken is, mag de 005 met haar reizigerstrein in de andere richting naar Prishtinë vertrekken. De goederenwagens uit Pejë worden op het perron achtergelaten, maar rechts staat al de Kennedy 003 klaar om de wagens naar hun bestemming te brengen.
Na aankomst in het station van de hoofdstad Pristhinë loopt de locomotief om, waarna hij bijna meteen weer naar Pejë vertrekt. Op deze foto zie je de trein net na het vertrek vanuit het stationnetje in Dritan in een mooie landelijke omgeving. Ironisch genoeg hebben de stations van Dritan en Prishtinë even veel sporen, namelijk twee! Het "echte" station van de hoofdstad Prishtinë is dan ook Fushe-Kosovë, zo'n zeven kilometer buiten het stadscentrum. Maar goed, op deze foto heeft de trein de hoofdstad alweer ver achter zich gelaten...
° 23/04/11
Enkele dagen geleden hadden metgezel Frederik en uw webmaster dit fotopunt in Kaçanik al volledig vrijgemaakt van struikgewas. Tot nu toe was het er echter niet van gekomen er ook effectief een trein te fotograferen. De laatste dag moet hier dringend verandering in komen en de 008 met haar eerste reizigerstrein van Prishtinë naar Hani i Elezit biedt ons hier de perfecte kans toe. Enkele minuten voor de passage van de trein was het hele punt nog in de schaduw gehuld, maar op het moment dat de trein passeert, staat de zon net hoog genoeg om de foto te doen slagen. Gelukkig maar, want de 2 bruggetjes en natuurlijk de fantastische oude kalkfabriek zijn een niet te missen fotopunt in Kosovo.
In de namiddag gaat het nog een laatste maal richting Grykas om daar de 005 met haar reizigerstrein van Pejë naar Prishtinë op te wachten. Bewust wordt er gekomen om de nadruk te leggen op enkele bomen in de bloei, als de trein mooi in de vallei passeert. Ja, er zijn toch ergere plekken om een vakantie door te brengen als spoorwegliefhebber :)
Een pak dichter bij de hoofdstad ligt het fotogenieke dorpje Graboc i Epërm. Vanop een kleine heuvel kan je treinen in de richting van Prishtinë fotograferen met dit leuke dorp op de achtergrond. Bijna vanzelfsprekend komt het zo tot nog een leuke opname van een Bolle Neus in de dagelijkse dienst.
Afronden doen we in Fushe-Kosovë, als de 008 met haar reizigerstrein van Prishtinë naar Hani i Elezit vertrekt. Links op de achtergrond ziet u nog de 005 die los aan het rangeren is. Zo ronden we ineens in schoonheid af met 2 van de hoofdrolspelers van deze erg geslaagde reis in Kosovo.
Wat nog wacht is een lange busrit naar Sarajevo, met een hoop gedonder aan de grens met Servië, waarbij douanebeambten er uw webmaster van beschuldigen dat hij een spion is. Pure intimidatie natuurlijk, maar leuk is anders. Jammer dat dit soort toestanden voor de Kosovaren dagelijkse kost is, zo leren we van een Kosovaarse medereiziger die er 2 identiteitskaarten op na moet houden om überhaupt naar Servië te kunnen gaan. Hopelijk komt er toch wat rust in deze regio, want uiteindelijk zijn burgers altijd het slachtoffer van een strijd die ver boven hun hoofden uitgevochten wordt...


    Video-opnames uit Kosovo

62-670 met een lege kolentrein van station naar mijncomplex in Obilic, 19 april 2011.

De Bolle Neus 005 bij vertrek vanuit Dritan, 22 april 2011.

De Bolle Neus 005 vertrekt in het station van Drenas, 23 april 2011.

Bolle Neus 005 trekt op aan de uitrit van Drenas, 20 april 2011.
Index