Dieselparadijs Roemenië

Voor de tweede zomer op rij kozen Hans Valkenaers en uw webmaster ervoor een reis te maken die naar Roemenië leidde. In tegenstelling tot onze reis van 2007, zouden we ditmaal op een korte stop in Hongarije na twee weken in Roemenië rondtrekken. Helaas draaide het wat anders uit... Uw webmaster kreeg na ruim een week last van een zware infectie en noodgedwongen werd naar België teruggereisd, waar uw webmaster de nodige medische zorgen kreeg. Ach, al bij al was het nog niet zo'n ramp dat we vervroegd moesten terugkeren: de dag van onze terugreis regende het continu over een afstand van 500km. Thuis aangekomen bleek dat er op vele plekken in Roemenië rivieren buiten hun oevers waren getreden en dat vele dorpen van de buitenwereld waren afgesneden. Gedurende de dikke week die we in Roemenië doorbrachten, konden we gelukkig wel een massa interessante opnames maken. Dit land heeft immers een onschatbaar potentieel voor de ietwat serieuzere spoorwegliefhebber. We begonnen onze reis rond Arad, waar naast ex-SNCF Caravelles en ex-DDR Ferkeltaxen nog enkele vooroorlogse Malaxa-motorwagens rondreden. We vonden hier twee types terug, beiden vooroorlogs: de kleine motorwagens van de reeks 77 en de tweeledige motorwagens van de reeks 78. Deze laatste reeks is gebaseerd op de beroemde duitse "Fliegender Hamburger", een model dat ook in België heeft rondgereden als reeks 654. Na enkele dagen in deze regio te hebben doorgebracht, werd doorgereisd naar de spoorlijn Oradea - Cluj Napoca, een lijn waar we een jaar eerder ook al enkele dagen doorgebracht hadden. Na enkele dagen besloten we ons jachtterrein te verleggen en reisden we via een privénet rond Tarnaveni (waar ook weer ex-Caravelles reden) naar Sibiu. Aan het beperkte aantal foto's dat hier nog werd gemaakt zal u merken dat uw webmaster zich al niet te lekker meer voelde. Wat abrupt, maar toch met opgeheven hoofd na een fantastische week, werd teruggekeerd naar het verre België.
° 13/07/08
We zijn nog maar net de grens over en we zien al een eerste opmerkelijke verschijning in de vorm van een ex-SNCF Caravelle! De motorwagen 97-0518-7 + 57-0518-1 staat hier klaar te Nadlac om de terugrit naar Arad aan te vatten. Op enkele kleine wijzigingen in de livrei na, hebben de motorstellen nog volledig hun Franse uiterlijk behouden.
De volledige dienst op deze spoorlijn is in de handen van de verkochte Caravelles. Te Pecica zien we een internationaal allegaartje van spoorwegmaterieel als de van oorsprong Franse 97-0526-0 + 57-0526-X het inrijsein passeert dat duidelijk een Duitse origine heeft. Gelukkig zijn de Andrieskruisen aan de overweg en de telegraafmasten authentiek Roemeens.
Lap, na het Franse spoorwegmaterieel en de Duitse seingeving kan er nog wel een schep bovenop: te Pecica zien we plots deze gemeenteborden van Sint-Pïeters-Woluwe opduiken! Blijkbaar zijn deze gemeenten gejumeleerd? Om toch nog eens duidelijk te maken dat we ons écht wel in Roemenië bevinden, wachten we even totdat we een Roemeense Dacia naast dit bord passeert. Oh ja, die Dacia is natuurlijk ook weer afgeleid van de Renault 16. Uw webmaster geeft het op: u zal hem op zijn woord moeten geloven dat we ons dus in Roemenië bevinden.
Aah, eindelijk een foto die min of meer volledig Roemeens aandoet: in de ringloods van Arad zien we immers de eerste Malaxa's van onze reis in de vorm van de 77-0926-4, de 77-0956-1 en de grotere broer 78-1009-6 + 78-1008-8. Eventjes waren we nog ongerust dat we geen foto's zouden mogen nemen in deze werkplaats, hoe kwamen we erbij... De Roemenen zijn immers erg gastvrije mensen, een van de arbeiders geeft ons zelfs een rondleiding met de nodige technische informatie bij de aanwezige motorstellen.
In de loods hangen natuurlijk de nodige veiligheidsvoorschriften. Meteen valt op hoeveel gelijkenissen er tussen het Roemeens en het Frans bestaan. Niet dat een vertaling strikt noodzakelijk is: door "plaatjes te kijken" kan je ook al stevig vermoeden op welke gevaren men via deze affiches wijst.
tussendoor maken we toch nog een sfeerfotootje van de pauzerende 77-0973-6 en 77-0956-1. Onvoorstelbaar dat dit materieel al 70 jaar rondrijdt! voor zo een staat van dienst kan je als spoorwegliefhebber toch enkel héél veel eerbied hebben. Uiteraard zijn er in de loop der jaren wat wijzigingen aangebracht aan deze sympathieke stelletjes, maar op de livrei na hebben ze hun uiterlijk al die tijd toch grotendeels behouden.
Voor zover uw webmaster weet, rijden er geen motorwagens van de reeks 77 meer rond in de originele schildering. In de werkplaats te Arad vinden we wel nog deze onderdelenleverancier die zich samen met een takel en iets wat op de transmissie lijkt gewillig laat fotograferen.
° 14/07/08
Een dag later achtervolgen we een trein van Arad naar Sânnicolau Mare. Te Periam Port zien we deze schapenherder die zijn kudde rustig laat grazen terwijl de 83-0400-8 voorbijrijdt. Achteraan de trein hangt (onzichtbaar) ook motorwagen 77-0991-8, die vanuit Sânnicolau Mare zal verder rijden naar Valcani. Overigens: hoewel "Port" wel degelijk haven betekent in het Roemeens, hebben we zelfs geen boten gezien. Het kleine riviertje in de nabijheid van dit station lag er maar erg verlaten bij...
Terwijl Belgisch spoorwegmaterieel vaak in Italië op pensioen gaat, vond de laatste jaren veel spoorwegmaterieel uit Frankrijk en Duitsland de weg naar Roemenië. Zo ook deze ex-Deutsche Reichsbahn "Ferkeltaxen" die nu dienst doen bij de CFR. We zien hier achtereenvolgens de 79-0129-1, 79-0529-2, 79-0530-0 en 79-0130-9 als reizigerstrein van Timisoara Nord naar Nerau. Deze interessante samenstelling verlaat hier onder een dicht wolkendek het station van Periam.
Zoals op bijna alle stationnetjes in deze regio gebeurt de beveiliging nog érg stoïcijns: hoewel de seingevers wachterswoningen hebben, staan de bedieningstoestellen voor de overwegen en seinen gewoon in de open lucht. De wissels zijn trouwens handwissels, dus er wordt aardig wat over en weer gewandeld. We zien een van de twee seingevers te Sannicolau Mare hier enkele overwegbomen bedienen via een zwengel met trekdraden. Hoe lang zou de opleiding voor seingever hier duren?
Nadat de seingever het sein in de stand "veilig" heeft gezet, spoeden (nu ja...) de 77-0975-1 en de 77-0903-3 zich van Sânnicolau Mare naar Cenad. De seingever wil wellicht snel terug naar binnen, want nog voor dat de trein uw webmaster heeft bereikt, heeft hij het uitrijsein alweer in de stand "onveilig" gezet. Interessant detail: terwijl je op de vorige foto de handels voor de uitrijseinen kon zien, zie je op deze foto de handels voor de inrijseinen van dezelfde "seinpost". Het leven kan toch zo eenvoudig zijn.
Gelukkig komt de zon wat later terug te voorschijn en wel net op het goede moment. De Malaxa-motorwagen 77-0991-8 is immers onderweg van Valcani naar Sânnicolau Mare. Hij is net het inrijsein gepasseerd en mag dus stilletjes aan beginnen afremmen om wat verder aan het perron te stoppen. Let trouwens op de colafles die achter de handgreep rechts zit. Is dit nu een vorm van sluikstorten of een manier om de cola fris te houden tijdens de rit?
Te Periam ontmoeten we nogmaals de set Ferkeltaxen van 4 foto's terug. We zien ze nu in de tegenrichting van Nerau naar Timisoara Nord rijden, wederom bij het verlaten van Periam. Doordat deze sympathieke motorwagentjes geen airconditioning hebben rijdt men gewoon met de deuren open, een praktijk die je in Oost-Europa overal tegenkomt. gelukkig heeft men in Roemenië nog geen last van het betuttelingsregime zoals we dat bij ons dezer dagen kennen.
Enkele uren later kunnen we eindelijk een stel in actie zien van de reeks waar we eigenlijk voor gekomen zijn: de beroemde dubbele motorwagens van de reeks 78! Het dubbele stel 78-1008-8+78-1009-6 is hier net gestopt in het stationnetje van Bodrogu Nou, op weg van Arad naar Sânnicolau Mare. Terwijl de Belgische versie van deze stellen al meerdere decennia van onze sporen is verdwenen, malen ze in Roemenië anno 2008 nog lustig hun kilometers af met een motorgeluid waar je als hobbyist van begint te duizelen.
Uiteraard wordt deze trein achtervolgd tot haar eindbestemming. Te Periam wachten we het stel weer op ter hoogte van het inrijsein. Dit sein toont het seinbeeld "doorrijden toegestaan aan volle snelheid", iets wat wel erg sarcastisch lijkt als je weet aan welke snelheid de treinen op volle lijn rijden.
Te Sânnicolau Mare aangekomen, mag de 78-1008-8+78-1009-6 een uurtje pauzeren alvorens de terugrit aan te vatten. Op het spoor ernaast staat de 77-991-8 gereed om naar Valcani te rijden. Hoewel deze motorwagens er totaal verschillend uitzien, zijn het eigenlijke broers: ze zijn rond dezelfde periode in hetzelfde fabriek gebouwd.
Een kwartiertje later is het voor de 77-0991-8 tijd om te vertrekken. We zien hem hier bij de uitrijseinen van Sânnicolau Mare. De sympathieke seingever heeft trouwens professionelere hulp: zijn zoontje en dochtertje zijn meegekomen en zijn maar al te fier dat zij de seinen mogen bedienen. Bijna vanzelfsprekend zijn ze met een Dacia, de Roemeemse trots, naar het werk gekomen.
Na een ruime pauze mag de 78-1009-6+78-1008-8 de terugrit van Sânnicolau Mare naar Arad aanvatten. In Aranca bevindt zich een van de vele haltes langs de lijn en zelfs hier zijn er toch nog enkele klanten, ondanks dat deze halte echt in het hol van Pluto ligt.
De spoorlijn van Sânnicolau Mare naar Arad ligt praktisch overal in een vlak landschap. Enkel rond Felnac doorsnijdt de lijn enkele heuvels. Ter hoogte van dit leuke dorpje wordt de trein dus nog een tweede keer gefotografeerd, wat met het heuvelachtige landschap hier toch meteen een heel ander beeld oplevert.
° 15/07/08
Voor het bezoek aan deze regio verblijven we in een klein pension te Arad. Dat deze stad ook wel wat leuks te bieden heeft, blijkt een dag later uit deze foto van tram 1122 met bijwagen, als die door een straat met wat vervallen huizen rijdt. Ook hier staat er weer een Dacia mee in beeld, anno 2008 zie je deze auto's echt nog overal in Roemenië.
Vandaag is het wat grijzer weer, maar dat mag de pret niet drukken. Het leven gaat immers gewoon door, zo ook te Pesac als de 77-0925-6 samen met de 77-0929-8 arriveert om een aantal reizigers mee te nemen. Tijdens deze korte stop legt de machinist even de motor stil, een gewoonte die we bij ons helemaal niet kennen. Zo dadelijk zal hij echter de motor weer starten om de rit te vervolgen van Nerau naar Timisoara Nord.
Ook in Sânnicolau Mare vinden we weer een tweespan motorwagens: de 77-0983-5 en de 77-0914-0 hebben het station bijna bereikt als ze het waarschuwingssein van dit station passeren. Ze zijn onderweg van Cenad naar Lovrin en hebben dus nog wel een eindje voor de boeg.
Hoewel het weer niet echt optimaal is, hebben we op een ander gebied geluk: we treffen immers deze ketelwagentrein van Timisoara naar Valcani. De machinist nodigt ons uit om met hem mee te rijden, maar we slaan dit vriendelijke aanbod af en gaan in de achtervolging. Als hij ons bij passage te Dudestii Vechi op de laadkaai ziet staan, is de begroeting er niet minder hartelijk om.
Ook vandaag rijdt er weer een grote Malaxa van Arad naar Sânnicolau Mare. We zien het stel 78-1008-8+78-1009-6 op een tiental kilometer van haar eindpunt aan een klein overwegje te Saravele, terwijl hij een zwaar beladen Dacia kruist. Een alledaags moment in een al even alledaagse omgeving in het heerlijke Roemenië.
Te Sânnicolau Mare krijgen we nog een leukere parallel dan gisteren: van links naar rechts zien we de 77-0924-9 die zo dadelijk naar Valcani zal vertrekken. Vervolgens zien we de pauzerende 78-1008-8+78-1009-6 en helemaal rechts staat de 73-0023-9 met haar goederentrein gereed om naar Timisoara te vertrekken met haar ondertussen beladen ketelwagens. Het personeel staat rechts rustig te keuvelen, op een minuutje meer of minder komt het immers niet aan...
Het wordt meer en meer duidelijk dat we voorlopig niet meer op de zon moeten rekenen. Toch levert ook het slechtere weerbeeld stemmige beelden op, zoals deze foto van het mooie dorpje Varias onder een erg dreigende lucht.
We sluiten ons bezoek aan deze regio af met de terugrit van de 78-1009-6+78-1008-8 naar Arad. Ook vandaag zoeken we weer een plekje in Lovrin, waar we de trein al van heel ver horen aankomen. Voor uw webmaster zou dit wellicht de enige gelegenheid zijn om deze stellen in actie te zien, want twee jaar later staan ze terzijde in afwachting van een definitieve beslissing over hun lot.
° 16/07/08
Een dag later bevinden we ons enkele honderden kilometers verderop, namelijk op de mooie spoorlijn die Oradea met Cluj Napoca verbindt. Na een eerste bezoek een jaar eerder beslisten we om deze spoorlijn nog wat verder te verkennen omdat het toch écht wel een pareltje is. Het plan was ons vooral op goederentreinen te richten en al bij al is dit vrij goed gelukt. We beginnen dit overzicht dan ook direct in stijl: we zien de 60-1631-5 te Doroltu bij het overbrengen van een set lege goederenwagens van Cluj Napoca naar Aghiresu-Fabrici.
Zo'n 500m verderop (of is het eerder 50m hogerop?) wordt nog een tweede goederentrein opgewacht: dagelijks pendelt er immers een cementtrein tussen Oradea en Cluj Napoca. Deze trein heeft niet echt een vaste dienstregeling, maar "ergens" tussen de nacht en de middag rijdt er een trein richting Cluj Napoca en rond de middag vertrekt er ook een trein in de tegenrichting. Op deze foto wordt zo een trein van Cluj Napoca naar Oradea getoond met de 60-1631-5 als trekkracht, met het mooie dorpje Doroltu op de achtergrond.
We gaan nu in de achtervolging en te Braisoru wordt dezelfde trein opnieuw gefotografeerd. De zon doet ondertussen haar best om door de wolken heen te breken, hetgeen een interessant lichtspel oplevert. Hoewel het nog lang niet donker is, heeft de machinist toch al de frontseinen ontstoken.
We gaan nu in de achtervolging en te Braisoru wordt dezelfde trein opnieuw gefotografeerd. De zon doet ondertussen haar best om door de wolken heen te breken, hetgeen een interessant lichtspel oplevert. Hoewel het nog lang niet donker is, heeft de machinist toch al de frontseinen ontstoken.
° 17/07/08
Een dagje later worden we al direct getrakteerd op de cementtrein van Oradea naar Cluj-Napoca. Deze trein wordt te Poieni vastgelegd op een van de zwaardere stijgingen van de lijn. Voorop de trein hangt de 60-1631-5 (die gisteren alleen de trein naar Oradea bracht), aan de achterkant duwt de 60-0036-8 mee op.
Ietsje voorbij Huedin heeft de trein bijna het hoogste punt van de lijn bereikt. Maar aangezien de medailles pas worden uitgedeeld aan de eindmeet, mogen ook hier de diesels nog zwaar werk leveren om hun trein in beweging te houden. Voor lezers die deze locomotieven niet kennen is het misschien interessant te melden dat het geluid van deze locomotieven erg hard lijkt op het geluid dat onze Cockerill-locomotieven produceerden. Onnodig te zeggen dat uw webmaster in zijn nopjes is als hij weer zo'n locomotief hoort passeren.
Tijd voor een iets modernere trein... De gesleepte reizigerstreinen zijn immers deels in handen van de reeks 65, zoals hier in de vorm van de 65-0910-3 die het stationnetje van Bulz passeert met een trein van Oradea naar Cluj Napoca.
We schuiven nu zo'n 40km op richting Cluj Napoca en we hebben geluk: bij aankomst te Doroltu wordt net bij aankomst het inrijsein op veilig gezet. Dit inrijsein vormt eigenlijk wel een leuk motief en dus wachten we hier de naderende trein op. Ons vermoeden dat het de cementtrein van Cluj Napoca naar Oradea is wordt snel bevestigd als de trein in beeld komt. Vandaag wordt hij gesleept door een dubbeltractie, bestaande uit de 60-1205-4 en de 60-0502-9.
Deze trein schreeuwt om wat meer foto's, dus zetten we de achtervolging in. Aan het buiten dienst gestelde seinhuis van Braisoru wachten we de trein weer op en ondanks de felle bewolking kunnen we de locomotieven toch nog net in de zon fotograferen. Pittig detail: hoewel de locomotieven duidelijk doorverkocht zijn aan Servtrans (zoals zichtbaar op de sticker voorop de loc) dragen ze toch nog de letters CFR op de zijkant van de loc, alsof ze geen afscheid kunnen nemen van hun vroegere eigenaar.
We ronden de dag af te Ciucea, waar we tevergeefs bleven wachten op een goederentrein van Oradea naar Cluj Napoca. De trein bleek 10km verderop in panne te staan en dus bleef het sein onverbiddelijk dicht.
° 18/07/08
Vandaag moeten we wat meer geduld hebben. Pas in de namiddag kan er een interessante trein gefotografeerd worden, namelijk de dagelijkse cementtrein naar Oradea. Er hangt nu maar één loc voor: de 60-1205-4 mag al haar kunsten tonen om de trein in beweging te houden. Op deze foto, te Braisoru, heeft ze het hoogste punt van de lijn achter zich gelaten en laat ze zich moe maar voldaan naar beneden rollen.
Een uurtje later hebben we geluk: nadat we enkele dagen geleden te Doroltu een overbrenging van goederenwagens van Cluj Napoca naar Aghiresu-Fabrici konden fotograferen, wordt deze trein nu in twee delen naar Huedin gebracht om van daar weer samengevoegd te worden en naar Oradea verder te rijden. Op deze foto zien we de 60-1631-5 met een deel van de wagens passeren te Jebucu.
De dag afronden gebeurt in stijl, als de 62-0653-6 met een reizigerstrein Huedin verlaat op weg naar Cluj Napoca terwijl ze letterlijk en figuurlijk in het zonnetje wordt gezet. Deze trein rijdt iedere avond tussen deze twee plaatsen en is ten tijde van dit bezoek de enige reizigerstrein op de spoorlijn die met een locomotief van de reeks 60 rijdt.
° 19/07/08
Ons bezoek aan deze schitterende spoorlijn wordt afgerond met de achtervolging van een cementtrein van Oradea naar Cluj-Napoca. Vandaag wordt deze trein gesleept door de 60-0036-8, terwijl de 60-1631-5 achteraan de trein ook een handje toesteekt. We zien deze trein bij passage te Negreni op een enkelsporig deel van deze spoorlijn.
Een vijftiental kilometer verderop is de lijn weer dubbelsporig. Uw webmaster had de voorbije dagen vanuit de auto al een leuk fotopunt gezien te Bologa maar het kwam er maar niet van hier een trein op het juiste moment (qua zonnestand) te treffen. Vandaag lukt het wel en wordt de cementtrein aan de primitieve halte van dit dorp gefotografeerd, terwijl een meisje op de reizigerstrein in de andere richting wacht.
Nog enkele honderden meters en de trein heeft het hoogste punt van de lijn bereikt. Op dit punt, net voorbij Huedin, hebben we dan ook een prachtig uitzicht op de omgeving. Op die manier ronden we deze achtervolging en meteen ook ons bezoek aan deze fotogenieke spoorlijn in schoonheid af.
° 20/07/08
Een dag later bevinden we ons een eind verderop in Roemenië, namelijk te Tarnaveni. Dit stadje vormt de uitvalsbasis van een privénet en er is dan ook een hoop spoorwegmaterieel verzameld. Van links naar rechts zien we de rangeerloc LDH-45-119 (met daarachter onzichtbaar loc 80-0616-5) en de "Caravelles" 4533 en 4505. Deze laatste motorwagen heeft zelfs zijn SNCF-logos nog behouden! Uw webmaster begon ondertussen meer en meer last te krijgen van een opkomende infectie, waardoor er helaas meer gerust dan gefotografeerd werd...
° 21/07/08
Vele uren slaap later besluit uw webmaster het nog een kans te geven en weer mee treinen te gaan fotograferen. Te Câienii Mari wordt er zo toch nog een leuke foto genomen als de 60 1366-8 met een goederentrein van Sibiu naar Craiova passeert. Het mechanisch sein op de achtergrond is trouwens ook iets speciaals: het lijkt op een ordinair Duits sein, maar in werkelijkheid is het technisch een heel ander sein met de seinglazen rechtstreeks in de seinarm. Als er iemand meer weet over de afkomst van dit soort seinen wordt uw webmaster graag op de hoogte gehouden.
Dezelfde dag wordt ook nog naar de spoorlijn Sibiu - Sebes Alba gereden. Te Sacel ontmoeten we een reizigerstrein die wordt gesleept door de 60-0670-4. Ondertussen gaat het niet alleen met uw webmaster's gezondheid bergaf, maar ook met het weer, zoals op de achtergrond al zichtbaar is... Nauwelijks een uur later zouden de hemelsluizen opengaan en op enkele dagen tijd een massa overstromingen veroorzaken.
° 22/07/08
Onderweg naar (het zieken-)huis komen we nog deze onvervalste handbediende pont over de Mures tegen te Pecica. Om de reis toch nog in stijl af te ronden brengt ze een Dacia naar veiliger oorden. Uw webmaster vindt het jammer dat deze reis door zijn ziekte voortijdig werd afgebroken, maar zoals zijn collega-reiziger Hans het verwoordde: de week dàt we in Roemenië waren was toch wel écht de moeite. Bovendien zouden we door de nakende overstromingen wellicht meer ellende dan leuke treinen hebben gezien en dat was dus toch een geluk bij een ongeluk.
Index