Het rode gevaar

Tijdens de lente van 2016 ondernam uw webmaster samen met reisgezel Hans Valkenaers een reis naar Bulgarije en ServiŽ. Het Servische deel was volledig op dieseltractie gericht (zie Kennedy's in ServiŽ), maar op zowel de heen- als de terugweg van Bulgarije naar ServiŽ werd gepauzeerd langs de indrukwekkende berglijn van Kalotina naar Stanintsi. De rondreis door Bulgarije was vooral op een stoomsafari gericht (zie Stomend door de Balkan), maar tussendoor werden ook enkele diesellocomotieven gefotografeerd. In deze reportage worden de leukste opnames van de gefotografeerde diesellocomotieven in Bulgarije getoond.

U voelt het al aan, de foto's in reportage vormen niet altijd een mooi aaneengesloten geheel, doordat ze vaak "tussen de soep en de patatten" werden gefotografeerd. Toch leek het uw webmaster wel de moeite waard om een aantal foto's van diesels (en zelfs enkele elektrische locomotieven) in Bulgarije te tonen.

į 27/03/16
Vlak na onze aankomst in Sofia, beslissen we om te voet de stad in te gaan om zo kennis te maken met deze voor ons onbekende plek. Tussendoor worden er ook enkele trams gefotografeerd, zoals deze 3018 op lijn 18 van Kv. Orlandovtsi naar Pl. Zhurnalist (het "Journalistenplein").
į 28/03/16
's Anderendaags hebben we een rondleiding in de werkplaats van Sofia geregeld via het reisbureau dat een week later ook de stoomsafari zal organiseren. Los van enkele stomers worden ook de nodige modernere (nu ja...) locomotieven gefotografeerd. Zo zien we op deze foto de rangeerloc 52.241.7 voor klein onderhoud en de elektrische locomotief 44.128.7 zonder haar draaistellen. Aandachtige kijkers merkten het wellicht al op: de rangeerlocomotief op deze foto is van hetzelfde model als een V60 van de voormalige Deutsche Reichsbahn.
Rolbruggen... Bij uw webmaster roepen ze meteen een sfeer uit vervlogen tijden op. In de werkplaats van de BDZ in Sofia liggen er maar liefst 2! Dat ze multifunctioneel zijn, blijkt wel uit het feit dat het achterste exemplaar gewoon gebruikt wordt als parkeerplaats voor de 46.229.1, tot er een putspoor vrij is en er dus aan de locomotief gewerkt kan worden.
Aan de andere kant van de rolbrug wordt aan de 52.226.8 en de 55.056.6 gewerkt. De reeks 55 werd in de jaren '70 gebouwd bij FAUR in Bucharest, zodat we hier een mooi voormalig Oostblok-onderonsje kunnen bewonderen. De motor zal (gezien de kleine afmetingen) wel uit de 52.226.8 afkomstig zijn.
Na haar kleine herstelling, wordt de 46.229.1 meteen op de rolbrug gereden om zo naar het vertrekspoor te worden gerold. Ondertussen wacht de 52.241.7 op de 2e rolbrug geduldig op haar onderhoudsbeurt.
Tussen het werk door, mag er al eens tijd worden gemaakt voor een babbeltje. De arbeiders hebben hierbij geen oog voor de 04.025.3, een in Oostenrijk gebouwde dieselloc uit 1963. Van deze knappe serie staan er in het depot van Sofia nog 2 exemplaren afgesteld. Hun toestand is helaas niet schitterend te noemen, toch valt te hopen dat ze voor het nageslacht bewaard blijven.
Niet alleen de treinen trekken de aandacht. Als plots deze UAZ-452 opduikt, wordt snel de camera gericht en kan deze opname worden gemaakt met de 43.531.3 en een onbekende 46 op de achtergrond. Meteen ronden we ons erg geslaagde bezoek aan de werkplaats in Sofia af. Tenminste, dat denken we, want we worden nog bij de veiligheidsopzichter verwacht. De goede man had ons voor ons bezoek de veiligheidsregels moeten uitleggen, maar was toen niet op zijn kantoor. Hij ramt de regeltjes dan maar af 'voor een volgend bezoek'. Bureaucratie op haar best...
Niet zo gek ver van Sofia, vlak tegen de grens met ServiŽ, ligt de spectaculairste normaalsporige diesellijn van Bulgarije. Vanuit Kalotina rijden er enkele kolentreinen per dag naar de steenkoolmijn van Stanintsi. Zo ontmoeten we aan de mijn de 07.061.5 die zonet los vanuit Kalotina is gearriveerd en nu klaarstaat om met een beladen trein terug te rijden.
Na het vertrek van de beladen trein, kan de plaatselijke rangeerloc (de 52-272) aan het werk. Op deze foto worden een aantal beladen kolenwagens vanop een spoor onder de laadinstallatie naar een spoor in de rangeerbundel gesleept.
Na het plaatsen van de beladen wagens, rangeert de 52-275 los naar een set lege wagens. We zien de loc hier in de buurt van het seinhuisje terwijl de seinwachter de rangeringen nauwkeurig gade slaat.
We fotograferen de 52-272 nog een laatste keer als ze tegen een set lege kolenwagens staat. De rangeerder wandelt rustig naar achter om op de achterste wagen plaats te nemen voor de rangering naar de laadinstallatie. Ondertussen probeert de machinist vriendelijk een babbeltje met ons te maken. Hoewel collega-hobbyisten op deze plek meermaals werden weggestuurd, mochten wij rustig onze foto's nemen. Wat geluk gehad zeker?
Na het nodige wachten arriveert enkele uren later de 07.061.5 met een lege kolentrein uit Kalotina. De trein wordt hier gefotografeerd vanop dezelfde heuvel (maar natuurlijk in de andere richting) waar we ook al de 52-272 met haar beladen wagens fotografeerden.
We hebben de lijn afgewandeld tussen Stanjantsi en Razboishte, maar vonden hier eigenlijk niet echt veel mogelijkheden voor een degelijke foto. Tegen onze verwachtingen in, bereikten we toch nog op tijd dit fotopunt in Razboishte, waarvan we al eens een foto op het internet gezien hadden. Uiteraard besluiten we hier de beladen trein op te wachten. Voor de video is dit geen sinecure, want de trein komt bergaf gereden en is niet goed hoorbaar door een nabijgelegen bergriviertje. Dat de zon niet schijnt, is eigenlijk nog een meevallertje, want op dit moment van de dag (in de namiddag) zou ze op dit punt rotslecht gestaan hebben.
į 03/04/16
Een week later zijn we op de terugweg vanuit ServiŽ naar Sofia. Opnieuw worden ook enkele uren doorgebracht op de lijn van Kalotina en Stanjantsi. Meteen na aankomst zien we de 06.029.3 en de 55.141.6 bergop richting Stanjantsi rijden. Snel rijden we naar een overweggetje waar we er nog een foto van kunnen nemen. Hier blijken ook twee Nederlandse (!) fotografen te staan die ons weten te vertellen dat wat verderop de 07.061.5 met een beladen kolentrein in panne staat en dat deze twee locomotieven de pechvogel gaan depanneren. Zo kunnen we een tijdje later deze spectaculaire samenstelling fotograferen van de 55.141.6 die samen met de 06.029.3 de 07.061.5 en haar kolentrein naar Kalotina slepen.
U wilt niet weten hoe lang het duurt vooraleer de trein van de vorige foto het station van Kalotina mag binnenrijden... Uren later gebeurt dit toch op het moment dat de zon op die plaats al veel te laag is gezakt om die trein nog een tweede keer in de zon te kunnen fotograferen. Gelukkig zijn er verderop op de lijn fotopunten waar de zonnestralen wat langer tot op de sporen reiken en zo kunnen we in het laatste avondlicht de 06.029.3 fotograferen wanneer die met een lege kolentrein van Kalotina naar Stanjantsi passeert. Achteraan de trein duwt de 55.141.6 mee op, maar door het bochtige karakter van de lijn, is daar niet veel van te zien op deze foto.
į 04/04/16
De eerste dag van de stoomsafari waar we aan deelnemen, hebben we een uurtje de tijd om in Septemvri het depot van de Rhodopenbahn te bezoeken. Dit is een meevaller voor uw webmaster, want bij de vorige poging liep al snel mis door een arbeider die er duidelijk andere inzichten op nahield voor wat betreft het fotograferen van al dat moois. Vandaag hebben we ook geen officiŽle toelating voor een bezoek aan de werkplaats, maar het helpt natuurlijk dat we zo dadelijk de stoomtrein afhuren. In de werkplaats wachten meerdere smalspoorlocs op hun volgende inzet. Links zien we de 77.002.4 en een onbekende soortgenoot. Rechts pauzeert de 75.005.9.
Naast de smalspoorwerkplaats, bevindt er zich ook een werkplaats voor normaalspoor. Te midden van een mooi bloementapijt pauzeert de 52.003.1 met een reizigerswagen en een goederenwagon die hier worden hersteld. Rechts zien we de 55.208.3 die wat klein onderhoud krijgt.
Tijdens de eerste dag van de stoomsafari krijgen we op gegeven moment het nieuws dat er in de buurt van Velingrad een normale reizigerstrein is gestrand. Snel wordt de 75.004.2 de lijn op gestuurd om de andere locomotief met haar trein af te slepen. Uiteraard krijgt het normaalspoorverkeer voorrang op een speciale rit en moeten we dus een tijdje wachten op de passage van de losse loc. Deze doorrit wordt gefotografeerd aan dit kleine overweggetje aan de uitrit van het station van Dolene. Door het grote overwegbord met cyrillische karakters vindt uw webmaster deze opname toch wel iets hebben en zo wordt er dus zelfs eens een losse loc op de lijn op deze site getoond.
į 05/04/16
Een dagje later zijn we wat verder op weg met onze stoomtrein en bereiken we het steilste traject van de lijn, namelijk tussen Tsvetino en Avramovo. Omwille van de hellingsgraad en het wat beperkte aantal fotomogelijkheden voorbij dit station (de lijn ligt in een dubbele achtvorm met keertunnels en korte bochten) wordt in Tsvetino een diesellocomotief, de 75.004.2, voor onze trein gekoppeld. We zien de locomotief hier tijdens de rangering om met de fototrein te worden gekoppeld.
Uw webmaster heeft trouwens nog beeldmateriaal uit 2011 voor een volledige reportage over de Rhodopenbahn, foto's die vast nog wel eens online komen...
į 07/04/16
We springen 2 dagen vooruit in de tijd, als de 06.094.7 in Most met een bedieningstrein van Dimitrovgrad naar Kardzhali passeert. Deze trein rijdt 2 keer per week waarbij de tractie afhankelijk van de last een reeks 06 of een 07 ("Ludmilla") is. Vandaag hebben we dus geluk dat de trein niet tť lang is, want de 06 heeft toch een vťťl mooier motorgeluid en uw webmaster bekent ineens ook maar dat hij ze er mooier vindt uitzien dan de bekende Russische diesels.
De achtervolging wordt ingezet en aan het vervallen stationnetje van Dobrinovo hebben we de 06.094.7 alweer te pakken. In een schitterend ochtendlicht en in een al even mooie omgeving kunnen we de bedieningstrein opnieuw fotograferen. Opvallend is trouwens dat de BDZ de 06'en nog in dienst houdt, zeker in deze regio. Vanuit Dimitrovgrad naar Svilengrad is zopas een spoorlijn geŽlektrificeerd (foto's van 2 bezoeken aan deze spoorlijn zullen ooit nog wel op deze site verschijnen). Op die lijn werden voornamelijk Ludmilla's werden ingezet. Je zou denken dat die Ludmilla's nu wel de 06'en zouden vervangen, maar dit lijkt vooralsnog niet het geval. Nu niet dat uw webmaster daar rouwig om is natuurlijk.
In Perperek vinden we dit voormalige kruisingsstation terug. De zijsporen zijn al meerdere jaren buiten dienst, maar daar heeft de 06.094.7 geen last van als ze via het hoofdspoor haar trein naar Kardzhali sleept.
In Sedlovina vinden we deze mooie brug naast een stuwmeer. Door de slechte zonnestand wordt omgeschakeld naar zwart-wit, wat toch meer mogelijkheden biedt bij minder goede lichtomstandigheden. Nog enkele kilometers en Kardzhali is bereikt...
Om de stoomtreinsafari vlotter te laten verlopen, wordt ook een diesellocomotief ingezet om na fotoparcours de bijbehorende goederenwagens weg te slepen. Hoewel de zonnestand daar niet altijd ideaal voor is, kunnen ook van deze samenstelling enkele opnames worden gemaakt. Extra leuk daarbij is dat we zo de kans hebben om een goederentrein te fotograferen op plaatsen waar dat niet meer gebruikelijk is. Zo kunnen we de 07.059.9 met een set goederenwagens fotograferen bij passage van dit viaduct in Sadovitsa, tijdens een rit van Podkova naar Momchilgrad. Op deze plek vindt geen regulier goederenverkeer meer plaats...
Hierna zetten we koers naar Kardzhali om te zien of we de bedieningstrein van Kardzhali naar Dimitrovgrad nog kunnen fotograferen. Deze blijkt echter al weg. De vriendelijke stationschef poseert echter met veel plezier en zo kan toch dit sfeerbeeldje gemaakt worden voor we ons weer concentreren op de stoomsafari die vandaag tussen Momchilgrad en Podkova plaatsvindt.
Na een tweede fotorit van Momchilgrad naar Podkova mag de 07.059.9 opnieuw in actie komen om de trein weer af te voeren. In een schitterend avondlicht kunnen we deze trein fotograferen in Stareyshino, enkele kilometers na het vertrek vanuit Podkova.
į 08/04/16
Een dag later kunnen we dezelfde trein fotograferen op het viaduct in Sedlovina tijdens een rit van Kardzhali naar Most. Van daaruit zal met stoomtractie terug worden gereden naar Kardzhali. Leuk weetje: de Ludmilla is 's nachts niet stilgelegd omdat... de batterijen zodanig versleten zijn dat de loc anders niet meer opgestart zou raken! BDZ op haar best.
Geef toe: als je niet beter zou weten, zou dit een gewone bedieningstrein kunnen zijn. De 07.059.9 mag goed haar best doen in de klim van Perperek tot de tunnel vlak voor de inrit van Most. Ook al valt het geluid van deze diesels wat tegen, de rookpluim op de foto mag er alleszins best wel zijn!
Nog net op tijd arriveren we in Most, waar dezelfde trein uit de tunnel komt gerold. Voor de machinist zit de rit er op en dat geldt bij uitbreiding voor deze reportage.


    Video-opnames van Bulgaarse diesels

De 07.061.5 passeert met een beladen kolentrein op de spectaculaire berglijn van Stanjantsi naar Kalotina. Razboishte, 28 maart 2016.

In een schitterend ochtendlicht passeert de 06.094.7 in Dobrinovo met haar goederentrein van Dimitrovgrad naar Kardzhali op 7 april 2016.

Index