Hoog bezoek op de Bietenlijn

Op 29 september 1959 bezoekt de NS-directie met de zogenaamde "Kameel" (het directierijtuig van de Nederlandse Spoorwegen) de ringlijn Goes - Hoedekenske -
's-Heer Arendskerke - Goes op uitnodiging van de lokale besturen. In de buurt van deze lijn wordt immers een grote haven gepland: de toekomstige "Sloehaven". De regionale overheid wil samen met de Nederlandse Spoorwegen bekijken hoe de haven best ontsloten kan worden. Enkele jaren later, op 2 september 1964, zal Koningin Juliana de Sloehaven openen. Voor treinverkeer is het nog wachten tot 1966, wanneer de "sloelijn" in gebruik wordt genomen. Deze lijn volgt grotendeels het tracé van de ringlijn tussen 's-Heer Arendskerke en Nieuwdorp.


Naast de naam "ringlijn" heeft de spoorlijn die in deze reportage wordt getoond nog een andere bijnaam: de "Bietenlijn". De reden achter die naam laat zich raden: in het najaar worden vanaf de diverse laadstations langs deze lijn bieten vervoerd naar de verwerkingsfabriek van de "Verenigde Coöperatieve Suikerfabrieken" in Roosendaal. Hoewel het vervoer langzaamaan tanende is, zal het uiteindelijk toch nog tot december 1971 duren vooraleer het goederenvervoer op de ring- of bietenlijn wordt gestaakt. Op dat moment blijft enkel de sloelijn voor commercieel vervoer over. De ondertussen opgerichte "Stoomtram Goes-Borsele" (SGB) zal echter spoedig daarna haar toeristische ritten tussen Goes en Hoedekenskerke opstarten. Later verandert de naam in "Stoomtrein Goes-Borsele" en zal ook Baarland overigens weer worden bereikt.

Uiteraard krijgt de "Kameel" de hoofdrol in deze reportage. Toch zal ook het andere vervoer aan bod komen dat op deze unieke dag kon worden gefotografeerd. Dat vele jaren later, namelijk op 29 september 2018, exact dezelfde treinen worden ingelegd tijdens de dieseldagen van de SGB, is uiteraard puur toeval.
's Morgens in alle vroegte worden door de 521 in `s-Gravenpolder - `s-Heer Abtskerke nog snel enkele goederenwagens opgehaald. De rayonchef van Goes wil dat alles er pico bello bijligt langs de bietenlijn voor het bezoek van de NS-directie. Enkele terzijde gestelde goederenwagens horen daar duidelijk niet bij!
Voor de overbrengingsrit naar Goes wisselt de "meester" de locomotieflantaarns nog even van front. Nog enkele minuten en de terugweg van het korte ritje kan worden aangevat.
Op aangeven van collega-fotograaf Daniël die ook net is gearriveerd, wordt koers gezet naar dit bruggetje over een lokaal polderkanaaltje. Een geniaal idee, want de 521 reflecteert grandioos in het stilstaande water bij de passage van deze korte overbrengingsrit. Leuk om dit "voorprogramma" nog even mee te kunnen pikken voordat de grote show start.
Wat later is het zo ver en komen de hoge pieten toe uit Utrecht. De nog maar 5 jaar oude "Kameel" wordt goed vertroeteld, het stel ziet er nog als nieuw uit! We zien het stel hier bij het verlaten van Goes vlak na het aanvangen van de heenrit over de ringlijn. Deze heenrit zal in wijzerzin over die ringlijn voeren, in de late namiddag (nadat de NS-directie samen met bewindslieden van de lokale overheid de benen onder tafel hebben geschoven) zal nog een rit in tegenwijzerzin worden gemaakt vooraleer het weer richting Utrecht gaat.
Boer Henk heeft niet veel aandacht voor de NS-20 wanneer die in Nisse voorbijrijdt. Zijn twee jaar oude Fordson Major wil immers even niet starten en hij wil dringend naar zijn preiveld dat nog moet worden ingezaaid voor de winteroogst.
Het directierijtuig rijdt aan een gemoedelijk tempo verder en zo kan ook in 's Gravenpolder weer een foto worden gemaakt. Zou de machinist eigenlijk veel stress ervaren tijdens zo'n rit met al die hoogwaardigheidsbekleders?
Aan de dijkcoupure nabij Kwadendamme houdt de NS-20 even halt. Hier vindt immers een minuut stilte plaats voor de vele doden bij de watersnoodramp van 1953. 6 jaar later is de rust wedergekeerd en heeft het landschap zich alweer hersteld, maar de littekens in de vele harten van mensen die dierbaren zijn verloren, zijn natuurlijk nog lang niet geheeld.
Enkele honderden meters verderop kan het directierijtuig opnieuw worden gefotografeerd. De chauffeur van de Riley RMA uit 1953 heeft duidelijk meer oog voor de fotograaf die in het midden van de weg staat. Zou hij totaal niet beseffen dat achter hem de voltallige NS-directie én zowat de hele lokale politiek passeert?
In Baarland is de lokale molenaar, meneer de Kok, bezig met het lossen van zakken graan voor Abraham, een klant die tegenover het station een diervoederzaak heeft. Wanneer die klant in zijn Volvo 544 arriveert, wil hij toch even weten waarom iemand deze scène staat te fotograferen. De sfeer slaat natuurlijk snel om wanneer de hobbyist uitlegt dat binnen luttele seconden het directierijtuig van de Nederlandse Spoorwegen gaat passeert.
Na de doortocht in Baarland kan de hobbyist de trein niet meer inhalen door de minder goede staat van de wegen. Hij besluit op veilig te spelen en wacht in het station de "Kameel" weer op voor de terugweg. Opnieuw zal hierbij de ringlijn volledig worden bereden, maar deze keer in tegenwijzerzin. De hobbyist raakt tijdens het wachten aan de praat met de zaakvoorder van de diervoederzaak en die krijgt hem zover om een foto te maken van de passerende Kameel met zijn Volvo.
In Hoedekenskerke maakt de Kameel een korte stop om de notabelen de gelegenheid te geven om een korte wandeling op de dijk van de Westerschelde te maken. Hierdoor is er voldoende tijd om de 2225 met de dagelijkse bedieningstrein te laten passeren. We zien deze trein bij het passeren van een berg pas geoogste suikerbieten in de buurt van Kwadendamme.
De hobbyist besluit deze trein proberen in te halen. Dit lukt ook, zodat nabij 's Gravenpolder nog een tweede foto gemaakt kan worden van de 2225 met haar goederentrein richting Goes. Peter, de eigenaar van de Chevrolet 3100 uit 1957, roept naar de fotograaf dat die goederentreinen hier toch alle dagen rijden en het fotograferen niet waard zijn. Onze fotograaf dient hem van antwoord door te zeggen dat er dadelijk nochtans iets erg bijzonder zal passeren.
De eigenaar van de pick-up is natuurlijk nieuwsgierig en besluit om even te blijven wachten. Onze hobbyist vindt dit totaal niet erg, want zo kan de fraaie Chevrolet ook met de passerende NS-20 worden gefotografeerd. Nog eventjes en Goes wordt bereikt. Een interessante rondrit voor de directie zit er weer op...
Na de passage van de "Kameel" moeten we ons niet meer haasten: de trein kan nu toch niet meer worden ingehaald en dus is er voldoende tijd om nog rustig een opname te maken van de Chevrolet 3100. Wat een prachtstuk... Sindsdien zijn noch de auto's, noch de treinen er fraaier op geworden...
Na een fantastische dag wordt nog een kijkje genomen op het werkplaatsterrein in Goes. Verrassing, want blijkbaar is de directie met ander vervoer naar huis. De "Kameel" blijft in de werkplaats overnachten, maar bij navraag waarom dit het geval is, reageert het personeel bijzonder zwijgzaam. Een panne aan het stel of nog een rit in deze omgeving de komende dagen? We hebben er het raden naar... Na een heel beleefd verzoek mag er tijdens het stallen in de werkplaats wel een foto worden gemaakt van de meester in zijn "kabinet", wat deze stemmige opname oplevert.
Het einde van een bijzonder geslaagde dag... Het directierijtuig staat in de werkplaats, het geluid van de stoere Cummins-motoren sterft uit. Het fraaie stel mag genieten van een verdiende nachtrust in afwachting van een volgende inzet naar... Ja, naar waar eigenlijk?
Helaas was uw webmaster nog lang niet geboren in 1959. Als hij dat wel was, zou hij al zijn spaarcenten hebben uitgegeven om in België de laatste stoomlocomotieven in actie te hebben kunnen beleven. Dat deze foto's op 29 september 2018 alsnog gemaakt konden worden, is dan ook te danken aan de vrijwilligers van de Stoomtrein Goes Borsele die hun jaarlijkse dieselweekend organiseerden, dit alles in samenwerking met de enthousiastelingen van Het Spoorwegmuseum, de Stichting Museum Materieel Railion en de Vereniging tot Behoud van Spoormaterieel Haarlem die dit evenement bezochten met schitterend gerestaureerd materieel. Een welgemeende dankjewel aan al deze mensen voor het geboden spektakel is zeker op zijn plaats! Ook de oldtimereigenaars die bereid werden gevonden om met hun fraaie modellen te komen poseren, verdienen een bloemetje. Hun aanwezigheid vormde zonder meer de kers op de al erg fraaie taart!

Index